Veel nieuwe programma's zijn eigenlijk al jaren oud!

Veronica Superguide logo
Veronica Superguide logo
Veel nieuwe programma's zijn eigenlijk al jaren oud!
TV

Recycle-tv: Hoe ‘nieuw’ is het nieuwe tv-seizoen?

|
|

Laatste update:

Dit najaar barsten de zenders weer los met talloze nieuwe programma’s. Wie beter kijkt, ziet echter een hoop oude shows in een nieuw jasje. Is de creativiteit in televisieland op of durven zenders niet meer van de gebaande paden af?

Tekst: Rob Goossens

Als baas van SBS6 bezorgde Tina Nijkamp de zender tussen 2005 en 2010 de beste marktaandelen ooit. Via Instagram becommentarieert de mediaconsultant de situatie op tv-gebied. Ze is kritisch op haar opvolgers, maar vindt óók dat ze het niet makkelijk hebben. “Aan de ene kant heb je een eigenaar die zijn eigen programma’s wil zien. En aan de andere kant heb je een kijker die jou veel gemakkelijker links laat liggen vanwege alle beschikbare streamingdiensten. Als het ene na het nieuwe programma flopt, dan snap ik wel dat zenders doen wat ze nu doen: teruggrijpen naar programma’s die zich al bewezen hebben.”

Het gevolg zien we wekelijks in de televisiegidsen. Titels die succes hebben, worden gretig uitgebreid. Zo was B&B Vol Liefde (RTL 4) deze zomer vijf dagen per week te zien en hebben de mannen van Vandaag Inside (SBS6) drie extra uitzendingen per week gekregen. Tegelijkertijd moet de nieuwigheid van nieuwe titels ook niet overdreven worden. Neem het programma De Vuilste Jobs van Nederland (vanaf 1 september te zien op RTL5). Hierin laten rioolreinigers, ongediertebestrijders en forensisch schoonmakers zien hoe ze de goorste plekken toch weer aan kant krijgen. Liefhebbers van Rob Geus hebben dat eerder gezien: in het SBS6-programma Drekwerk.

Paddenstoelen

Een diepere duik in de najaarsprogrammering levert een stortvloed aan vergelijkbare situaties op. Mijn Huid Ziet Er Niet Uit (eveneens RTL5, vanaf 29 augustus te zien) doet erg denken aan Dr. Pimple Popper en When Skin Goes Wrong (Discovery Plus). Hoe Gaat Het Bij Jullie Thuis? (nu te zien op NPO 1) lijkt geïnspireerd door het succes van Supernanny. Een Jaar Van Je Leven (SBS6, later dit najaar) is de volgende dagelijkse realityserie uit de koker van John de Mol, die duidelijk niet van plan is om de succesvolle elementen uit Big Brother en Utopia te laten voor wat ze zijn. En Ministars (eveneens Talpa) laat er wel heel weinig gras over groeien: ruim dertig jaar geleden was er ook al een talentenjacht voor kinderen die zo heette. De producent destijds? Een zekere J. de Mol.

Eén voorbeeld van hergebruik vindt Nijkamp wel heel extreem: de militaire afvalraces die momenteel als paddenstoelen uit de grond schieten. "In Nederland begon het met Kamp Waes, maar dat was gebaseerd op het Britse programma SAS: Who Dares Wins. Vervolgens maakte de NPO Kamp van Koningsbrugge en dacht RTL: dan kopen wij de rechten van dat Britse origineel om Special Forces: VIPS te gaan maken. Nu gaat NPO 3 vanaf eind augustus De Bodyguard maken, ook weer zo'n afvalrace. Wat ik er niet aan snap: ook als het concept zich al bewezen heeft, moet je het als zender wel op de juiste plek neerzetten. De Bodyguard is nu zo weggedrukt dat ik niet denk dat het een succes gaat worden.”

Dat zenders blijven teruggrijpen naar herkenbare programma's, is ook op een andere manier veilig, legt Nijkamp uit. "Als zenders onderzoeken of een programma kan aanslaan, is het wel zo fijn als je kunt kijken hoe iets vergelijkbaars het vroeger deed. Al moet ik zeggen: eigenlijk had je dan wel moeten concluderen dat De Vuilste Jobs van Nederland geen hoogvlieger gaat worden, want Drekwerk scoorde destijds heel matig."

Worsteling

Freelance formatontwikkelaar Kirsten Jan van Nieuwenhuijzen herkent de worsteling van de zenders om titels te vinden die het publiek nog kunnen binden, maar schuift de schuld niet helemáál die kant op. "Voor luiere creatievelingen is het ook wel weer makkelijk dat het tegenwoordig zo werkt: die weten dat ze voor hun volgende verkoop gewoon de archieven in kunnen duiken. Los daarvan is veel ook simpelweg al gedaan. Ik heb groot respect voor de makers van B&B Vol Liefde, maar is het nou echt nieuw? Iedereen weet dat datingtelevisie goed scoort. Ze hebben heel slim elementen geleend uit bijvoorbeeld Ik Vertrek. Dat maakt het creatief nog steeds een grote prestatie, maar volledig origineel kun je het wat mij betreft niet noemen.”

Je zou kunnen zeggen dat Sil Geurtsen als Hoofd Programma Ontwikkeling bij EndemolShine medeverantwoordelijk is voor de stortvloed aan oude bekenden. Zijn bedrijf ontwikkelde bijvoorbeeld Domino Challenge dat dit voorjaar te zien was op RTL4. Wie daarbij meteen aan Domino Day van weleer dacht, heeft groot gelijk. Al is dat volgens Geurtsen zeker geen luiheid, maar simpelweg een kwestie van nostalgie. "De heilige graal van televisiemaken is toch om het hele gezin voor de tv te krijgen", legt hij uit. "Domino Challenge doet mensen van mijn generatie, de dertigers, terugdenken aan de legendarische shows met Linda de Mol en Hans Kraay junior. We hoopten dat zij het programma zouden gaan kijken met hun kinderen, voor wie juist een heel nieuwe wereld opengaat. Dat is gelukt, en ik ben er heel trots op dat we dat voor elkaar hebben gekregen.”

Als je dan toch op de nostalgische tour gaat, waarom breng je dan niet Domino Day zélf terug? Geurtsen: "Dat heeft verschillende oorzaken. Vaak heeft een producent de rechten van een oud programma niet en moeten ze voorkomen dat ze een inbreuk maken op de rechten van een andere producent. Bij Domino Day kwam dat door corona, want wij hadden juist wél plannen om het programma samen met RTL 4 op de buis te brengen. En het komt voor dat programma's die vroeger goed scoorden nu gedateerd aanvoelen als we ze één op één terugbrengen. Daar is vaak genoeg wel iets aan te doen, hoor. Door de look en feel aan te passen, met het tempo van de show te spelen of andere spellen te introduceren, bijvoorbeeld. Dat is ook onderdeel van ons werk: terug naar de tekentafel met oude content. Soms zit het beste idee gewoon in het archief."

Armoede

Nijkamp denkt dat de aangekondigde fusie tussen Talpa en RTL tot nog meer ideeën-armoede zal leiden. Geurtsen is het daar niet mee eens. Vanwege concurrentie-overwegingen kan hij geen specifieke voorbeelden noemen, maar hij belooft wel dat hij nog wat nieuwe programma's in de koker heeft. Ook Van Nieuwenhuijzen verwacht een opleving qua creativiteit, al komt die niet per se van tv-zenders. "Als ik zie wat de streamingdiensten uitgeven en ook durven, dan liggen daar echt wel mogelijkheden om originele programma's te ontwikkelen. Kijk naar de realityserie gebaseerd op Squid Game waar Netflix momenteel aan werkt: alleen al vanwege het prijzengeld gaan daar bedragen in om die we hiervoor nog niet kenden. Dan is een programma als Million Dollar Island ineens een stuk minder spectaculair.”

Dit verhaal verscheen eerder in Veronica Superguide. Nooit meer iets missen? Sluit dan snel een voordelig abonnement af.

Luister ook onze podcast Bankplakkers, met kijktips en het laatste nieuws! Te luisteren via SpotifyApple Podcasts en andere populaire podcast apps.

Lees verder