• Interview

Guillermo del Toro’s Pinocchio-pop is verre van perfect: 'Ik wilde juist die rafelrandjes'

Guillermo del Toro's Pinocchio

Het houten jongetje in de stop-motionfilm Guillermo del Toro’s Pinocchio is verre van perfect. En daarom fantastisch, vindt de regisseur: “Ik wilde juist die rafelrandjes.

Met zijn baard, bril en dikke buik lijkt Guillermo del Toro een soort Mexicaanse kerstman. Dat wordt nog eens versterkt als de Oscarwinnende regisseur aan komt zetten met poppen die gebruikt zijn in Guillermo del Toro’s Pinocchio. Hij is er als een kind zo blij mee; alsof hij zijn favoriete speelgoed laat zien. En wij mogen er mee spelen. “Ga er alleen geen film mee maken, want dat heb ik al gedaan, haha.” Del Toro is in een opperbeste bui – en waarom ook niet? Hij wilde al jaren een eigen Pinokkio-versie maken en nu is het zo ver. Hij kan zijn favoriete speelgoed laten zien: een nieuwe film!

Met zijn Pinokkio gaat Del Toro terug naar het begin van zijn carrière, want zijn eerste filmpjes waren ook stop-motionproducties. Hij werkte daarna jarenlang als ontwerper en maker van special effects, wat goed van pas kwam toen hij als regisseur aan het grote werk begon. Zijn films zijn oogstrelend en fantasieprikkelend; achter bijna elke hoek schuilt wel iets lekker bizars of verbazingwekkend moois. Twintig jaar geleden scoorde hij zijn eerste hit met Blade II (2002) en daarna leverde hij twee Hellboy-delen af, die – ver voor de hitserie The Boys – de draak staken met de gangbare superheldenfilms.

Oscarhulde voor Del Toro

Del Toro kreeg zijn eerste Oscarnominatie voor het fantasierijke Pan’s Labyrinth, wat werd gevolgd door het futuristische meppen-met-giga-robots Pacific Rim en het kostuumdrama-als-nachtmerrie Crimson Peak. Zijn moderne sprookje The Shape of Water (2017) scoorde maar liefst dertien Oscar-nominaties, waarvan er vier werden verzilverd; twee voor Del Toro als regisseur en producent. Begin dit jaar kwam hij met het even mooie als duistere Nightmare Alley en hij sluit nu 2022 af met zijn kijk op het beroemde sprookje Pinokkio, dat momenteel in de bioscoop draait en 9 december op Netflix komt.

De tekst gaat verder onder de afbeelding

Guillermo del Toro's Pinocchio
© Netflix

Waarom die pop?

Gezien de originaliteit van zijn films lijkt het een beetje vreemd dat Del Toro zich nu op Pinokkio heeft gestort, want daar zijn al zo veel versies van gemaakt. Maar hij was de eerste die op het idee kwam om stop-motion te gebruiken; een arbeidsintensieve, en daarom weinig gebruikte techniek waarbij alles beeldje voor beeldje met poppen wordt opgenomen. De visionaire filmmaker is er razendenthousiast over. “Alle personages zijn poppen: hoe cool is dat?!” Het past ook goed bij de tijd waarin hij het verhaal heeft geplaatst: het Italië van de jaren dertig, toen velen zich als marionetten lieten meeslepen door het oprukkende fascisme.

Fascisme als vaderfiguur

Del Toro zet hiermee, net als in Pan’s Labyrinth en The Devil’s Backbone, de kindertijd tegenover het oorlogsgeweld. Ook gebruikt hij weer het thema vaderschap, waarbij het fascisme fungeert als een alternatieve vaderfiguur. Del Toro: “Ik ben geïnteresseerd in wie wij als mensen zijn en welke kant we op gaan. Dat kun je niet voorspellen, maar bepaalde dingen komen steeds terug, omdat de geschiedenis zich herhaalt. Je ziet steeds weer dat mensen de leiding graag overdragen aan een ander. En dat bepaalde groepen steeds hetzelfde pad bewandelen om die leiding naar zich toe te trekken.

De tekst gaat verder onder de afbeelding

Guillermo del Toro's Pinocchio
© Netflix

Pinokkio is al een echte jongen

Vanuit dat standpunt gezien gedraagt Pinokkio zich dus beter dan de volwassenen om hem heen, want hij vertikt het zich te gedragen als een mak schaap en komt in opstand. “Ik wil niet dat Pinokkio verandert of gehoorzaam gaat doen, ik wil niet dat hij een echte jongen wordt. Dat laatste is hij namelijk al, ook al ziet hij er niet zo uit. In mijn versie is niet híj degene die verandert, maar hij verandert de mensen om hem heen. Ik zeg daarmee niet dat dit de betere of de beste Pinokkio-versie is, maar het is wel echt de mijne.

Verre van perfect

Waar Hollywoodstudio’s vaak met een waslijst komen van dingen die anders moeten, kreeg Del Toro van Netflix alle vrijheid om zijn ideeën te verwezenlijken. Dat was hard nodig, omdat hij geen gladde, kassa-vriendelijke lopendebandproductie wilde maken, maar iets moois, met de hand gemaakt, dat inzet en creativiteit kost. “In Japan hebben ze het concept van ‘wabi sabi’; de schoonheid van imperfectie, en dat wilde ik in mijn film. Ik wilde dat de personages struikelen en zweten. Laat maar zien dat ze spierpijn hebben! En Pinokkio is verre van perfect, aangezien Gepetto hem in een dronken bui in elkaar heeft gezet.

De tekst gaat verder onder de afbeelding

Guillermo del Toro's Pinocchio
© Netflix

Compleet gestoord

Del Toro gaat al dertig jaar tegen de stroom in en dat wil hij graag blijven doen. “Stop-motion was vanaf het begin een verloren kunstvorm, omdat het veel werk is en erg vermoeiend. Slechts een kleine groep compleet gestoorde mensen houdt het in leven – en daar ben ik er een van. Ik zeg niet dat de huidige stop-motionfilms slecht zijn, maar bij de producties van de afgelopen twintig jaar zie je bijna geen verschil meer met computeranimatie en wat is daar nou de lol van? Ik wil dat je ziet dat het poppen zijn en ik vond het jammer dat we onze Pinokkio niet van echt hout konden maken, omdat hij dan niet flexibel genoeg meer zou zijn.

Lekker dramatisch

Het is duidelijk: met Guillermo del Toro’s Pinocchio ging een langgekoesterde wens in vervulling. Del Toro wilde dan ook betrokken zijn bij het hele productieproces; tot de vormgeving van de poppen en het schrijven van de liedjes aan toe. “Ik heb een technische achtergrond en ik kan zelf poppen maken, dus ik heb volop meegedaan. We hebben heel hecht samengewerkt met een groep hier in Engeland en eentje in Mexico. Ondanks de afstand hadden we een sterke band, sterker dan ik ooit op een filmset heb meegemaakt. En dat is iets wat je in de film terugziet.

Guillermo del Toro’s Pinocchio is vanaf 24 november te zien in de bios en vanaf 9 december te zien op Netflix