De 9 meest indrukwekkende Tweede Wereldoorlog films ooit

Door Robin Heerkens
De 9 beste Tweede Wereldoorlog films ooit
© BrunoPress

De nieuwe Nederlandse WOII-film Mijn beste vriendin Anne Frank - die vertelt vanuit het perspectief van Anne's vriendin Hannah Goslar - draait sinds deze week in de bioscopen. Een gepast moment om de meest indrukwekkende Tweede Wereldoorlog films eens op een rij te zetten.

1. Saving Private Ryan

We beginnen meteen met misschien wel het beste oorlogsepos van Hollywood: Saving Private Ryan van Steven Spielberg. Een kleine eenheid soldaten wordt na de D-Day-invasie op pad gestuurd om parachutist James Ryan (Matt Damon) op te sporen. Zijn drie broers zijn omgekomen en het leger wil de laatste Ryan absoluut levend thuis te krijgen. Deze verbluffende film brengt de chaos en verwoesting van WOII op een adembenemende manier in beeld en de eerste keer kijken vergeet je nooit meer.

2. Schindler's List

De zwart-wit film Schindler's List is misschien wel Steven Spielbergs beste film. Het is door alle ellende ook een haast ondragelijk zit. Tijdens de opkomst van de nazi’s ronselt emaillefabriek-eigenaar Oskar Schindler (Liam Neeson) in het joodse getto goedkope werklui. Zijn leven verandert wanneer hij een ’zuivering’ met eigen ogen aanschouwt. Hij besluit zijn financiële bronnen aan te boren om joden vrij te kopen. Een indringend portret van menselijkheid in een onmenselijke wereld. Een moeilijke, maar haast verplichte kijkervaring.

3. Der Untergang

Het Rode Leger blaast Berlijn en haar inwoners aan stukken, maar Adolf Hitler (Bruno Ganz) zit nog altijd strijdvaardig de Führer te spelen in zijn geheime bunker. Iedereen weet ondertussen dat niets Nazi-Duitsland nog kan redden: men wil de stad ontvluchten nu het nog kan. Maar... wie durft de Führer de waarheid te vertellen?

Der Untergang was erg controversieel toen 'ie uitkwam. Zou de film Adolf Hitler als een normaal mens portretteren? Nou, nee: de dictator krijgt wel een menselijk gezicht, maar hij is allesbehalve sympathiek en jaagt zowat iedereen de dood in met zijn walgelijke obsessies. Het is vooral een masterclass acteren van Bruno Ganz - hij kruipt perfect in de huid van een in en in slechte, gestoorde man die het ene moment nog vol optimisme zit en het andere moment in een depressie belandt.

4. Dunkirk

Meesterregisseur Christopher Nolan (wij rankten al zijn films) laat in Dunkirk vanuit drie oogpunten zien hoe het er aan toe ging bij de evacuatie van honderdduizenden Engelse soldaten. Die waren ingesloten door de nazi’s op het strand van Duinkerke. Door Nolans manier van filmen lijkt de film soms wel een soort VR-ervaring en dat bedoelen we zeker niet oneerbiedig. Het voelt soms echt alsof je middenin de verpletterende actie staat. Nogal indrukwekkend.

5. Soldaat van Oranje

In deze ultieme klassieker van Paul Verhoeven gaat een aantal bevriende studenten ieder op hun eigen manier de strijd aan met de Duitse bezetter. Met een budget van 2,5 miljoen gulden (jawel) was het destijds de duurste Nederlandse film ooit gemaakt. Daar schiet je nu nog niet eens één scène mee, om je even een beeld te geven. Mede door de glansrollen van Jeroen Krabbé en Rutger Hauer - op de toppen van hun kunnen - is deze film uit 1977 toch nog altijd springlevend. Niet kapot te krijgen.

6. Oorlogswinter

Een wat modernere oorlogsklassieker is Oorlogswinter van Brimstone-regisseur Martin Koolhoven. In deze verfilming van het gelijknamige boek van Jan Terlouw ontdekt de veertienjarige Michiel (een jonge Martijn Lakemeier) op het platteland een gestrande Britse piloot. Michiel besluit hem te helpen, maar dat is uiteraard niet zonder gevaar. Het wordt allemaal spannend, meelevend en geloofwaardig in beeld gebracht. Een soort 'jongensboek'-verhaal, maar dan in de bittere en keiharde nadagen van WOII.

7. Zwartboek

Nog een topper van Nederlandse bodem, net als Soldaat van Oranje een film van Paul Verhoeven: Zwartboek, een grootse, moderne klassieker met Hollywood-allure. Hierin speelt Carice van Houten een joodse verzetsheldin op een levensgevaarlijke missie. Ze is in bijna elke scène te zien en houdt je aandacht met verve vast. Verhoeven showt de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog, maar zet tegelijkertijd ook een geloofwaardige avonturenfilm neer.

8. Jojo Rabbit

Misschien is dramedy Jojo Rabbit de meest controversiële film in deze lijst. Wat wil je ook met een belangrijke bijrol voor regisseur Taika Waititi als Hitler in imaginary friend-vorm. Maar deze satire op WOII vol zwarte humor is juist erg hoopvol. Het laat zien dat een eenzaam Duits jochie (Roman Griffin Davis) in Nazi-training hélemaal de weg kwijtraakt als er een Joods meisje bij hem onderduikt. Zijn wereldbeeld klopt niet meer en het is ontzettend ontroerend en teder om te zien dat hun band steeds meer groeit. Extra reden om te kijken: Scarlett Johansson speelt een fantastische moederrol.

9. Inglourious Basterds

Een groep Joods-Amerikaanse soldaten, bekend als The Basterds, krijgt tijdens WOII de opdracht om in Frankrijk terreur te zaaien bij de nazi's. En oh boy... dat doen ze. Quentin Tarantino presenteert een alternatieve geschiedenis waarin deze brute Basterds onder leiding van Brad Pitts Aldo Raine nazi's laten broekpoepen. In de charismatische en meedogenloze SS-kolonel Hans Landa (Christopher Waltz) vinden ze hun ultieme vijand. De film zit vol met gevatte dialogen waar Tarantino zo om bekendstaat en ook zijn trademark-bruutheid ontbreekt hier niet.

Luister ook onze podcast met kijktips en het laatste nieuws. Ook te luisteren op Spotify en Apple Podcasts.