De 10 belangrijkste regels van een geslaagde whodunit

1. De dader wordt aan het begin al genoemd

Uiteraard wordt dat er niet meteen bij gezegd, maar het personage dat aan het einde de dader blijkt te zijn moet aan het begin al zijn genoemd. Die persoon kan niet ineens ‘uit de lucht vallen’ en het kan ook niet de detective zelf zijn.

2. Het moet een beetje realistisch blijven

Geen bovennatuurlijke zaken, geen zelfverzonnen gif of andere zaken die een lange uitleg vergen en niet meer dan één geheime kamer of doorgang. Geen identieke tweelingen of dubbelgangers, tenzij ze duidelijk worden aangekondigd. Anders zou de schrijver vals spelen.

3. Geen raciale clichés gebruiken

Eigenlijk was de regel ‘geen Chinees in het verhaal’ omdat vroeger heel stereotiepe Chinezen in detectiveverhalen opdoken en daar was veel kritiek op, zodat het beter was die nationaliteit er helemaal uit te laten. Knox: “Er is niks tegen een Chinees, maar als een boek melding maakt van een ‘spleetoog’, weet je dat het slecht is geschreven.”

4. De detective moet aan de bak

De speurneus wordt aan het werk gezet en moet moeite doen om alles uit te vogelen. Hij of zij kan de zaak niet oplossen door stom toeval of door een bizar goede intuïtie te hebben; het moet loon naar werken zijn.

5. De lezer moet lekker meedoen

Het hulpje van de detective is niet slimmer dan de gemiddelde lezer en liefst zelfs ietsje dommer, zodat de hoofdspeurder deze ‘Watson’ dingen moet/kan uitleggen. Zodoende krijgen de lezers te horen welke aanwijzingen zijn verzameld en kunnen ze lekker meedoen.

6. Het speelt zich af in één ruimte

Een whodunit speelt zich meestal op een afgelegen locatie, liefst een oud herenhuis, maar het kan ook een eiland of een trein zijn. Dat zorgt voor extra spanning en zorgt dat de detective – en de lezer - in ieder geval al weet dat het één van de aanwezige personen moet zijn.

7. Veel verdachten

Op die ene locatie bevinden zich veel verdachten, liefst wat rijkere types, zodat het even duurt voordat de detective de juiste te pakken heeft – en we niet elke moord even erg vinden. De detective is vaak door toeval ter plaatse, anders zou-ie zelf een verdachte zijn.

8. Een grote finale

Tijdens het hele verhaal verzamelt de detective aanwijzingen, die hij aan het einde bekend maakt, nadat hij alle aanwezigen in één ruimte bij elkaar heeft gezet. Meestal is dat ook het laatste hoofdstuk van het boek of de laatste scène van de film.

9. Een sterrencast

Als een whodunit wordt verfilmd, kun je er donder op zeggen dat de detective en de verdachten worden gespeeld door een keur aan bekende gezichten. Meestal zijn ze ook zo slim de boel een beetje te mengen met zowel oude sterren als jonge honden.

10. Succes verzekerd

Als Rian Johnson het scenario heeft geschreven en geregisseerd, wordt het een knaller!

Glass Onion: A Knives Out Mystery is vanaf 23 december te zien op Netflix

Wij hebben de film al gezien en uitgeroepen tot de leukste productie van het jaar.