Superguide logo

Joker, Penguin en Scar: we willen schurken zien in de bioscoop en dat heeft óók met Donald Trump te maken

De held wordt verdreven in moderne films en series. Kijkers zijn klaar met de goedzak en willen juist alles over de slechterik weten. Move over, Mufasa en geef ons meer Scar! Waarom zie je de bad guys steeds vaker op je scherm?

Door Ruben van Eijl
Penguin, Joker en Loki
© Warner Bros/Planet Photos/Capital Pictures

Wat is je meest levendige herinnering aan The Silence of the Lambs? Grote kans dat je ‘Hannibal’ antwoordt en dan vooral zijn morbide uitspraken als “I ate his liver with some fava beans and a nice Chianti.” Geen lieverdje, deze hoogbegaafde seriemoordenaar – maar toch dragen we zijn afbeelding op een T-shirt.

Waarom al die aandacht voor de slechteriken? Allereerst omdat zij het verhaal aanzwengelen, opschudden en venijn geven. Ze breken de sociaal wenselijke sleur met hun wangedrag, toverspreuken, wraakgevoelens, sadisme en onverantwoorde acties. Daarnaast zorgen ze voor een flinke dosis escapisme bij de kijker, die zich al dagelijks voorbeeldig moet gedragen in de huidige maatschappij. Eindelijk een fictief iemand die doet wat je als brave burger stiekem ook zou wensen: een bank overvallen zoals de boeven uit Ocean's 11, of op een andere dubieuze wijze steenrijk worden als Jordan Belfort in The Wolf of Wall Street. We zien onze donkere verlangens graag terug in entertainment.

Trauma’s

Bovendien valt er ook zo veel meer te vertellen over kwaadwillende personen. Anders dan de brandschone helden zijn ze vaak zeer complex met morele grijstinten. Baddies zijn gebrekkig, gebroken en lijden vaak aan heel wat jeugdtrauma’s. In de serie Dexter zien we de titelfiguur talloze slachtoffers opensnijden op zijn 'kill table'. Maar zijn sterke moordneigingen openbaarden zich nadat hij op driejarige leeftijd getraumatiseerd werd als getuige van de brute kettingzaagmoord op zijn moeder. Die gebeurtenis gaf Dexter het gevoel dat hij ‘in bloed geboren’ was als een ‘monster’. En wie herinnert zich Loki van The Avengers-films? Hij liet zich verleiden door het kwaad om gelijkwaardig te worden aan zijn broer, die altijd werd voorgetrokken door zijn vader. Jeugdtrauma kan een mens tot wanhoop brengen, maar hij kreeg mooi wél zijn eigen serie op Disney+. Dat is broertje Thor niet gelukt...

Trump

Dat slechteriken anno 2024 zoveel aandacht krijgen, kan ook te maken hebben met een almachtige man die door velen als de ultieme bad guy wordt gezien: Donald Trump. Film en series zijn vaak een spiegel van de maatschappij en het Trump-tijdperk zorgt voor angsten die je nu geregeld ziet doordreunen op je scherm. De afbrokkelende zorgmaatschappij? Neem een kijkje bij de Joker, die niet de nodige hulp kreeg en volledig de weg kwijtraakt. Discriminatie en vooroordelen? Dat zijn de overkoepelende thema’s in de nieuwe filmmusical Wicked. Het laat de groene Elphaba keuzes maken die haar steeds meer doen afglijden naar de schaduwkant van de samenleving. De Trump-vergelijkingen worden nog sterker in de HBO-hitserie Penguin. Daar zien we de opkomst van een topcrimineel, met nagenoeg dezelfde verwaarlozing als kind. Beide eetgrage figuren zijn ongelooflijk sluw in bijna alles wat ze doen en ze zijn onbeschrijflijk corrupt en leugenachtig. 

Voor wie een letterlijkere Trumpiaanse vertelling wil, kan terecht bij The Apprentice, waarin het leven van de terugkerend Amerikaanse president uit de doeken wordt gedaan.

Dit verhaal verscheen eerder in Veronica Superguide. Nooit meer iets missen? Sluit dan snel een voordelig abonnement af!

Wat anderen nu lezen