Prominente politici nemen het op voor Friese PVDA'er na opmerkingen Johan Derksen in Vandaag Inside

Tweede Kamerlid Habtamu de Hoop zegt ‘geen tijd te hebben voor de flauwekul’ van Johan Derksen. Die stelde in Vandaag Inside dat de PvdA’er ‘niet het recht heeft’ om met warme gevoelens over Friesland te praten, omdat hij geen geboren Fries is. Prominente politici, onder wie Frans Timmermans en Hugo de Jonge, spreken van racisme. Derksen wuift dat weg. "Het interesseert me niets.”

 Studio Vandaag Inside NL BeeldOP de foto:  Johan Derksen
© Brunopress/Patrick van Emst

De Hoop (25), die werd geboren in Ethiopië, werd als baby van acht maanden geadopteerd door Friese ouders en groeide op het Friese dorp Wommels. Hij spreekt Fries en was volksvertegenwoordiger van de gemeente Súdwest-Fryslân, voordat hij in 2021 namens de PvdA de Tweede Kamer in kwam als jongste lid ooit.

uitspraak

Derksen deed zijn uitspraken in Vandaag Inside nadat er een fragment werd getoond waarin De Hoop reageert op het besluit van minister Hugo de Jonge (CDA, Binnenlandse Zaken) om de komende vijf jaar 18 miljoen euro uit te trekken om de Friese taal te bevorderen. De Hoop heeft volgens Derksen geen recht van spreken. "Hij is toch geen Fries? Ik ben toch ook geen Surinamer?”

‘Geen tijd voor deze flauwekul’

"Ik ben Fries”, bezweert De Hoop in een reactie, gericht aan Derksen. "Ik ben opgegroeid op een boerderij in Wommels en opgevoed door twee Friese ouders.’’ De Hoop zet op een rij wat hij zoal deed op de boerderij. "Ik kaatste, voetbalde, reed op de trekker, schaatste, molk en schepte stront. Want ook de minder leuke klusjes horen erbij op een Friese boerderij. En nu ben ik Kamerlid, het jongste.” De Hoop zegt het ‘belangrijk’ te vinden iets terug te doen voor ‘alle kansen’ die hij kreeg. "En om heel eerlijk te zijn heb ik niet zoveel tijd voor en zin in deze flauwekul. Dus als je het goed vindt, ga ik weer lekker aan het werk.”

Rutte

Demissionair premier Mark Rutte is een van de vele prominente politici die op Derksens uitspraken reageren. Hij doet dat via X in het Fries. Hij vindt de reactie van De Hoop goed, schrijft hij. ‘En Johan, knoop dit in je oren.’

De tekst gaat telkens verder onder de post. 

Oproep

De woorden van Derksen leiden ook bij kijkers en andere politici tot ongeloof. GroenLinks-PvdA-leider Frans Timmermans roept op berichtenplatform X op ‘dit racisme te stopen’. "Je ouders zijn Fries, je thuis is een Friese boerderij. Je groeit op in Friesland. Je spreekt Fries. Je houdt van Friesland. Frieser wordt het niet. Een oproep aan wie zich aangesproken voelt: stop dit racisme en behandel de ander gewoon met respect."

‘Schaamteloos’

Hugo de Jonge noemt de uitlatingen van Derksen ‘schaamteloos’. "Het soort alledaags racisme waar te veel mensen alle dagen mee geconfronteerd worden", schrijft hij op X. "Daar zullen we ons dus ook alle dagen tegen uit moeten spreken. Niet normaal maken wat niet normaal is."

'Klinkklaar racisme'

Volt-voorman Laurens Dassen spreekt van ‘klinkklaar racisme’ op ‘onze nationale televisie’. Net als andere prominenten hekelt hij de manier waarop de andere mensen aan de SBS 6-talkshowtafel reageerden. "Schande dat de hele tafel lekker makkelijk meelacht", schrijft hij. "Habtamu is een Fries, punt." Ook D66-kopstuk Rob Jetten vindt dat. "Terecht veel boze reacties op deze ‘grap’. Puur racisme op nationale tv. Habtamu de Hoop is een oer-Hollands parlementslid. En een strijder voor de trotse Friese taal en cultuur."

‘Krankjorum’

Het Friese PvdA-Statenlid Jaap Stalenburg noemt de uitspraken van Derksen ‘krankjorum’. Als iemand hem vraagt of hij echt ‘krankjorum’ bedoelt of ‘gewoon hartstikke racistisch’, dan antwoordt hij ‘het laatste’. BBB-politica Natalie Nauta vindt dat "de arrogantie van de heren, maar met name van Johan Derksen, geen grenzen kent". Ayfer Koç, de vrouw van Pieter Omtzigt, verzucht ‘dat het ook nooit goed is’. "Je groeit op in Friesland, je spreekt Fries en je voelt je Fries, maar je mag je geen Fries noemen om je huidskleur. Diep triest dat dit racisme niet weersproken wordt aan tafel."

‘racistische prei’

Andere reacties luiden dat Derksen een ‘racistische prei’ is of bestempelen de uitspraken als ‘terloops racisme’. ‘Hij vindt van alles over allochtonen en integratie, soms terecht, maar als men feilloos integreert en ook nog indrukwekkend Fries spreekt, is het óók niet goed. Ik ben benieuwd of Johan mensen zoals ik (Slavisch, geboren in buitenland) niet beschouwt als Nederlands?’ schrijft Meri, een voormalige Bosnische vluchteling.

‘Ik aanvaard alle consequenties’

Johan Derksen vindt de kritiek schromelijk overdreven, zegt hij tegen deze site. "Wat je ook zegt tegenwoordig, er wordt altijd wel racisme bij gehaald, of antisemitisme of homofobie. Je hebt er nog één op de Nederlandse tv die zegt wat hij ervan vindt, en die is dan de lul. Waar maken de mensen zich druk om? Maar ik ben er altijd heel makkelijk in: het interesseert me niets en ik aanvaard alle consequenties.”

'Onzin'

Volgens hem heeft dit ‘niets met racisme te maken’. "Wat een onzin. Hier stond geen geboren Fries te praten, maar mijn punt was dat ik het belachelijk vind dat er in een tijd dat er zoveel bezuinigd moet worden 18 miljoen euro naar de Friese taal gaat. Dat vind ik iets voor de provincie Friesland, een regionaal thema.”