Inside Out 2 is grote hit en dat is slecht nieuws voor de hele filmindustrie

Stakingen

Boris van der Ham laconiek: "Door de Hollywood-staking is in het eerste deel van dit jaar een minder rijk aanbod uit Amerika gekomen. Inside Out 2 is volgens mij de aftrap van wat alsnog een goed bioscoopjaar zal worden, ook als je ziet wat er nog allemaal uitkomt.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Anderen schetsen een meer somber beeld. Mensen gaan tegenwoordig vooral naar één of twee specifieke films, legt Hein van Joolen van het Nederlandse distributiebedrijf Gusto Entertainment (onder meer verantwoordelijk voor de Hollandse animatiehit Knor) uit. Volgens hem lijden andere titels daaronder, omdat bioscopen de meeste zalen voor de ‘grote jongens’ inruimen.

‘Verschraling van de markt’

"Het is een beetje: the winner takes it all”, stelt Van Joolen. "En dat is uiteindelijk slecht nieuws voor de hele filmindustrie.” Afgelopen weekend gunde de Pathé-bioscoop in Amsterdam Noord liefst 4 van haar 12 zalen aan Inside Out 2 en 3 zalen aan het (minder succesvolle, maar ook prima scorende) nieuwe deel van Despicable Me (Verschrikkelijke Ikke). "De rest gaat naar gemiddeld presterende films als Bad Boys 4 en dan zit de boel wel zo’n beetje vol. Als alleen de grote hits de ruimte krijgen, betekent dat een verschraling van de markt.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Van Joolen gaat nog een stapje verder. "Zodra de variatie afneemt, gaan mensen hun heil elders zoeken. De streamingdiensten (denk aan Netflix en Disney+, red.) dus. En dat is precies waar de bioscoopsector tegen probeert te vechten.” De distributeur wijst ook op alle afgesloten bioscoopabonnementen. "Juist de mensen die voor een vast maandbedrag onbeperkt naar de bioscoop gaan, hebben die variatie nodig. En pashouders hebben een belangrijke voortrekkersrol, omdat zij kunnen zorgen voor een mond-tot-mondreclame: ‘Dat was fantastisch, gaat dat zien!’ Als zij hun abonnement stopzetten, is dat dramatisch.”

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Van Joolen, maar ook docent populaire cultuur Dan Hassler-Forest van de Universiteit Utrecht, ziet verder dat succesfilms zelden nog een aanzuigende werking hebben. "Het is niet meer zoals vroeger: ‘we gaan naar de film’, maar: ‘we gaan naar een film’. Je kan er allang niet meer vanuit gaan dat mensen toch wel naar de bioscoop gaan. Je moet mensen overtuigen dat ze die specifieke titel moeten zien. Dát creëert de urgentie.”

Meer risico

Volgens Hassler-Forest moeten theaters meer risico durven nemen om originele films die niet kunnen leunen op nostalgie (de nieuwe Top Gun, de nieuwe Inside Out, etc.), langer de kans te geven uit te groeien tot een succes. "Daar moet je dan wel zalen voor inruimen.”

Paniekvoetbal

De afgelopen jaren zet de bioscoopsector stevig in op meer levensgrote Imax-doeken en zogeheten 4DX-ruimtes met bewegende stoelen, weersimulaties en geuren. Alles om mensen naar de bioscoop te lokken, want ‘bij ons krijg je iets wat je thuis nooit kunt ervaren’. "Het is een soort paniekvoetbal”, meent Hassler-Forest. "En een klassieke kapitalistische fout. Het is uiteindelijk niet waarvoor je naar de film gaat. Barbie was een kaskraker, omdat het voor discussies zorgden en iedereen het erover had. Een breder en diverser aanbod is cruciaal, anders gaat het helemaal mis.”

Afwisseling

NVBF-voorzitter Boris van der Ham reageert: "Nederland scoort in Europa nog steeds als een van de beste bioscooplanden en dat komt juist omdat er een heel diverse markt is. Er zijn grote concerns en filmhuizen, maar ook op veel plekken onafhankelijke bioscopen die weer heel anders programmeren. Er is dus genoeg afwisseling en keuze voor het publiek.”