Operation Mincemeat

Veronica Superguide logo
Operation Mincemeat
Brandende Vraag

Hoe waargebeurd is Operation Mincemeat?

|
|

Laatste update:

Geschreven door:
Stefan Keerssemeeckers

Oorlogen worden allang niet meer alleen op het slagveld uitgevochten. Kijk maar naar Oost-Europa waar het Rusland van Poetin met een ‘speciale militaire operatie’ buurland Oekraïne probeert te ‘denazificeren’. En dus regent het in de Donbas niet alleen kogels, bommen en granaten: het Kremlin gooit ook strategieën van desinformatie, ontkenning, verhulling en verdraaiing in de strijd. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog werden dikwijls misleidende tactieken gebruikt om de vijand op het verkeerde been te zetten. Eén van de grootste en spectaculairste afleidingsmissies was 'Operatie Mincemeat'. Over dit gedurfde staaltje blufpoker is nu een film gemaakt waarvan Veronica Superguide zich afvroeg: wat is waar, en wat is fictie?

De grote lijnen

Het is 1943. Om de Russen te helpen bij hun strijd tegen Hitler proberen de geallieerden in Europa een tweede front te forceren. Hun oog valt op Sicilië, maar hoe voorkomen de Britten en Amerikanen dat deze invasie uitloopt op een bloedbad? De Engelse inlichtingenofficieren Ewen Montagu (Colin Firth) en Charles Cholmondeley (Matthew Macfadyen) ontwikkelen een gewaagd plan. Voor de kust van Spanje dumpen ze het lijk van een neppiloot die valse documenten bij zich heeft over een geplande aanval op... Griekenland! Ze hopen dat de papieren in handen vallen van nazi-spionnen die de informatie doorbrieven aan Berlijn. En verdomd: de info komt aan én de Führer trapt erin. Hitler besluit om grote delen van zijn legers naar Griekenland te verplaatsen, waardoor de verdediging van Sicilië wordt verzwakt.

Luister ook onze podcast Bankplakkers, met kijktips en het laatste nieuws! Te luisteren via SpotifyApple Podcasts en andere populaire podcast apps.

Wat is waar?

Operation Mincemeat is een zéér getrouwe weergave van een van de succesvolste misleidingsoperaties uit de militaire geschiedenis. Stap voor stap zijn we getuige van de ontwikkeling van deze sensationeel sluwe list. Met als een van de hoogtepunten de even morbide als geestige zoektocht naar een geschikt lijk. Dat werd gevonden in de persoon van Glyndwr Michael, een zwerver die in Londen stierf nadat hij rattengif had gegeten. De Britse geheime dienst haalde zijn (nog redelijk verse) lichaam op uit het mortuarium en maakte van Michael de fictieve officier William Martin. Naast het valse aanvalsplan op Griekenland werden zelfs een nepfoto en verzonnen liefdesbrieven van zijn ‘verloofde’ Pamela in zijn uniform verstopt.

Ook dit klopt!

Zo werd niets aan het toeval overgelaten bij ‘Mincemeat’, de operatie die geïnspireerd was op de ‘Trout Memo’ (het ‘Forel Memo’) uit 1939. Dit document bestond uit suggesties om de vijand in tijden van oorlog te misleiden. De (vermoedelijke) schrijver ervan was niemand minder dan Ian Fleming, de auteur van de latere James Bond-boeken. Luitenant Fleming was assistent van admiraal Godfrey – de hoogste baas van de Britse marine – en is in de film de verteller. Hij was daadwerkelijk degene die de geheime dienst op het idee bracht van het ‘lijk met de documenten’. En terwijl Montagu en Cholmondeley het plan uitwerkten, noteerde Fleming op het hoofdkwartier weetjes en anekdotes die hij later in zijn Bond-verhalen verwerkte. Ongelooflijk, maar écht gebeurd!

De onzinfactor

Helemaal waarheidsgetrouw is Operation Mincemeat natuurlijk niet. Om de film niet al te tactisch en technisch te maken, verzon regisseur John Madden (Shakespeare in Love) een romantisch subplot. Daarin worden Montagu én Cholmondeley verliefd op Jean Leslie (Kelly Macdonald), hun militaire secretaresse én lid van de denktank achter de ontwikkeling van de fictieve officier Martin. Wat in de film ook wordt overdreven, is de spannende bijrol van Ivor Montagu, de broer van Ewen die communist was en voor de Russen zou spioneren. Bewijs dat Ivor Operatie Mincemeat danig zou hebben gefrustreerd, is nooit geleverd. Hij zou het te druk hebben gehad met het oprichten van… de Internationale Tafeltennis Federatie (wél weer echt waar!).

Waarheidsgehalte: 87%

Hoe ongelooflijk het verhaal van Operatie Mincemeat ook klinkt, de film die erover gemaakt is komt zéér dicht in de buurt van hoe deze missie daadwerkelijk werd bedacht en uiteindelijk verliep. Het volledige effect van de list is nooit onderzocht. Maar Sicilië werd relatief probleemloos bevrijd en geschat wordt dat het gewaagde plan de levens van duizenden geallieerde soldaten heeft gespaard.

Operation Mincemeat draait vanaf 19 mei in de bioscoop. Ben je op zoek naar meer films over de Tweede Wereldoorlog? Op Netflix vind je een paar van de allerbeste!

Tekst: Eric Le Duc

Dit verhaal lees je in de nieuwe Veronica Superguide, die nu in de winkel ligt. Niets missen? Sluit dan voordelig een abonnement af!

Lees verder