Carice van Houten laat familietrauma’s onderzoeken in Verborgen Verleden

Carice was vanaf het begin duidelijk over de dingen die ze graag uitgeplozen wilde zien. “Ze vertelde dat zij angstig kan zijn en dat haar vader dat ook heeft. Ze was heel benieuwd of en hoe bepaalde trauma’s van generatie op generatie in een familie kunnen doorwerken. Dat maakt ons werk natuurlijk wel leuk, zo’n uitdaging, en we hebben haar gelukkig ook antwoorden kunnen geven. Vooral door te zoeken in Schotland, waar haar oma vandaan kwam. Veel meer dan dat wist ze eigenlijk niet. Ja, er was een gerucht over een Ierse vrouw van slecht allooi, maar dat had ook zomaar een sterk verhaal kunnen zijn. Niet dus, want we hebben haar gevonden. Er vielen ook dingen op zijn plek voor haar. Zoals haar voorliefde voor Schotse en Ierse volksmuziek.”

Extreem voorzichtig

Voor Bruning en zijn collega’s is het elke keer spannend hoeveel zo’n zoektocht precies oplevert. Door de jaren heen zijn ze steeds beter geworden in het genealogisch onderzoek, maar een garantie op succes is er niet. “We moeten helaas weleens tegen een gast zeggen dat we te weinig verwachten te vinden. Eigenlijk snappen ze dat gelukkig altijd wel. Zij willen ook dat het een mooie uitzending wordt. En als een familie bijvoorbeeld helemaal in één regio zit, dan is er gewoon geen verhaal te vertellen.”

Of er wat boven water komt, ligt er ook helemaal aan wáár de onderzoekers belanden. Niet in de laatste plaats omdat het bevolkingsregister in het ene land beter wordt bijgehouden dan in het andere. “Nederland is altijd een uitstekend administratieland geweest, hier vinden we altijd de weg wel. Maar in het buitenland verschilt het enorm. In Polen zijn heel veel bronnen door de oorlog verloren gegaan. In Duitsland zijn ze door hun rol in diezelfde oorlog dan weer extreem voorzichtig met privacy.”

Zulke verschillen kwamen de onderzoekers ook tegen in de zoektocht naar het verleden van Van Houten. “In Schotland, waar we al vaker zijn geweest en nu weer voor de aflevering met Carice van Houten, houden ze juist weer enorm veel bij. In Ierland, waar Carice dus ook voorouders heeft, is zo’n zelfde zoektocht dan weer kansloos.” Soms is het ook gewoon een kwestie van geluk, moet Bruning toegeven. “Toen we in Spanje een inquisitie-dossier vonden van een voorouder van Rifka Lodeizen, bijvoorbeeld.”

Verborgen (oorlogs)verleden

In uitzonderlijke gevallen besluiten de makers om delen van iemands familiegeschiedenis te laten rusten. Waar AVROTROS-serie De Stamhouder juist het verhaal over de foute vader van schrijver Alexander Münninghoff blootlegt, kiest Verborgen Verleden er meestal voor om een eventueel oorlogsverleden te laten rusten. Bruning: “Als je voorouders van heel lang geleden dieven waren, dan vinden mensen dat nog wel grappig. Maar de oorlog blijft een lastig onderwerp. Misschien niet eens voor onze gasten zelf, maar voor bijvoorbeeld ouders of andere familie. In zo’n geval laten we die lijn rusten. We maken Verborgen Verleden niet om mensen te beschadigen. Overigens vind ik het als maker ook wel jammer hoor. Niemand weet wat hij zelf zou doen als hij voor het blok wordt gezet in een oorlogssituatie, ik vind het juist wel interessant om de keuzes van voorouders tegen het licht te houden. Ik denk dat er nog wel een dag komt waarop het makkelijker wordt. We merken het al aan jongere gasten. Die hebben al veel vaker zoiets van: kom maar op, ik wil het graag weten.”

Nu ze ook Carice van Houten kunnen afstrepen, dunt het verlanglijstje van BN’ers aan potentiële gasten langzaam uit. Gevraagd wie er nog op staan, moet Bruning even nadenken. “Paul de Leeuw stond lang bovenaan, maar die hebben we inmiddels gehad. Met Carice waren we lang bezig. Omdat haar moeder voor omroep TELEAC werkte, waar het programma ontstaan is, hadden we goede hoop dat het zou lukken. Toch duurde het even voordat het zover was. De belangrijkste naam die nog op mijn lijstje staat, is die van André van Duin. Dat is zo’n iconisch iemand die je heel graag een keer zou willen hebben. Helaas wil hij niet, en dat is ook prima. Degene zelf moet het wel leuk vinden.”

Tekst: Rob Goossens

Je ziet Verborgen Verleden elke zaterdag op NPO2, vanaf 20.40 uur. Naast Carice van Houten zien we in dit seizoen de zoektochten van Joep van Deudekom, Dione de Graaff, Daan Schuurmans en Joke Bruijs.

Dit verhaal verscheen eerder in Veronica Superguide. Nooit meer iets missen? Sluit dan snel een voordelig abonnement af!