Acteurs die hun eigen films regisseren: hoogtepunt van carrière of egotrip?

Eigenlijk zou niemand minder dan Steven Spielberg de film op zich nemen. Hij had het team al klaar staan en Bradley gecast voor de hoofdrol. De veelgeprezen regisseur bleek echter te druk met andere projecten en zodoende zag Cooper de kans om zichzelf naar voren te schuiven. “Steven Spielberg gaf aan dat hij twijfelde of hij genoeg tijd had voor de film. Ik heb hem toen gevraagd of ik het stokje over mocht nemen en liet mijn regiedebuut A Star Is Born zien als voorbeeld. Gelukkig gaf Spielberg al snel zijn zegen. Dit wordt het hoogtepunt van mijn carrière.”

Van alle tijden

Bradley is niet de eerste acteur die de dubbele pet opzet. Zo ging Charlie Chaplin in de jaren 30 al in de regisseursstoel zitten van films als The Circus, City Lights en The Great Dictator, waarin hij zelf ook de hoofdrol speelde. De trend heeft al die jaren doorgezet. Onder anderen Woody Allen, Sylvester Stallone en Ben Affleck hebben met twee titels op de set gestaan.

Talloze acteurs zien het als de enige manier om hun passieprojecten van de grond te krijgen. Zo was het voor Cooper nog knap lastig om A Star Is Born aan de man te krijgen. Sommige regisseurs waren wel geïnteresseerd, maar niemand leek door te zetten. Had de acteur niet plaatsgenomen in de regiestoel, dan was de film wellicht nooit op het witte doek verschenen. Maestro is een ander verhaal. De film had al groen licht gekregen en zou sowieso gemaakt worden. Maar toen Spielberg afviel wilde Bradley per se de film zelf in handen krijgen. Het verhaal van de componist raakte hem en hij had zo’n duidelijke visie voor het verhaal, dat hij zich niet meer kon voorstellen dat iemand anders dit zou maken.

Een andere reden om de dubbele pet te dragen, is omdat een film te persoonlijk is. Dat zien we veelal terug in de films van Woody Allen. Zijn films zijn vaak een weerspiegeling van zijn eigen leven waarbij er een enkel personage centraal staat. Dat personage is (natuurlijk) gebaseerd op Woody zelf. Datzelfde is het geval bij Sylvester Stallone. In Rocky II (1979) staan de moeilijke relatie met roem en de pers centraal: een onderwerp waar hij in zijn persoonlijke leven veel mee bezig was. Het was dus logisch dat hij zijn visie als regisseur én hoofdrolspeler van de film zou brengen.

Veel rennen

Jezelf regisseren klinkt in theorie erg leuk, maar in de praktijk is dat niet zo eenvoudig. Ook Michael B. Jordan wist niet waar hij moest beginnen toen hij, als grote ster van Creed III (2023), op de regiestoel mocht zitten. “Wie roept er eigenlijk actie en cut? Doe ik dat? Ik had geen idee.” Gelukkig stond hij er niet helemaal alleen voor. Op een filmset heb je een regisseur rondlopen én een assistent-regisseur. Wanneer je als grote baas zelf je scène moet spelen, neemt de assistent het van je over. 

Volgens Jordan is het dan ook van belang dat je een goede relatie opbouwt met je team en een rustig tempo vindt dat werkt voor jou als regisseur. Maar het is ook flink veel rennen, zo legt de Nederlandse regisseur Martin Koolhoven ons uit. Hij heeft zichzelf ook weleens een kleine rol aangemeten. Zo kun je hem spotten in zijn film Knetter (2005). “Ik vond het wel lastig. Je probeert in een scène te spelen, maar moet als regisseur ook op andere dingen letten. Ik vertrouwde dan ook erg op mijn cameraman. Daarnaast ben je de hele tijd op en neer aan het rennen naar de monitor om te kijken hoe het er eigenlijk uitziet.” 

Dronken op de set

Jordan voelde zich oppermachtig als regisseur/acteur. “Het is als een superkracht: je kunt jezelf regisseren terwijl je acteert. Het maakt je beter als acteur én het scheelt ontzettend veel tijd.” Ook Bradley vond het makkelijker dan verwacht. Maar zijn bijzondere acteerstijl zorgde wel voor wat uitdagingen. Cooper is een zogeheten ‘method-acteur’; hij laat zijn rol niet zomaar gaan als hij uit de scène stapt en weer achter de camera kruipt. Op de set van A Star Is Born zorgde het voor bijzondere capriolen. Zo moest de acteur een scène spelen waarin zijn personage Jackson Maine onder invloed was. Dit kon hij als method-acteur niet zomaar uitzetten en dus gaf hij vlak daarna in een nep-dronken staat regieaanwijzingen aan zijn mede-acteurs. “Gelukkig vonden alle acteurs het prima. De communicatie verliep alleen iets moeizamer dan normaal.”

Mel loves Mel

Martin Koolhoven ziet wel meer valkuilen. Zo is het belangrijk dat je jezelf niet vergeet te regisseren. “Het is erg verleidelijk om op iedereen te letten behalve op jezelf. Je moet ook kritisch naar jezelf blijven kijken.” Maar de grootste vraag is hoeveel je van jezelf laat zien. Zo noemt Koolhoven de film Braveheart, het kindje van acteur/regisseur Mel Gibson een egotrip. “Veel mensen vinden dat een fantastische film, maar ik vind wel dat je daarin ziet dat hij verliefd op zichzelf is.” Ook tijdens de opnames van The Town, de eerste film van Ben Affleck waarin hij zichzelf regisseerde, was ego een onderwerp. Hij was, in tegenstelling tot Gibson, juist bang om te weinig shots van zichzelf te gebruiken. “Er werd mij als tip meegegeven jezelf genoeg cameratijd te geven. Als je zelf ook regisseur bent, ben je toch snel geneigd om iedereen op camera te krijgen en jezelf dan een klein shot te gunnen. Dus ik heb op een gegeven moment toch wat extra shots van mezelf gemaakt. Moeilijk, want ik wilde niet als een narcist gezien worden.”

‘Veel te zwaar’

Over één ding zijn alle sterren het eens: het is veel werk. Er zijn dan ook genoeg Hollywood-sterren die afzien van de dubbele rol. Ben Stiller (Zoolander, Tropic Thunder) zag zichzelf nét iets te vaak terug op de monitor. “Als je regisseert moet je de hele tijd naar jezelf kijken, het werd echt te pijnlijk.” Ook Sean Penn houdt liever één bal in de lucht. “Ik heb in Flagday geprobeerd te acteren en te regisseren. Ik ben een gedreven multitasker, maar ik vond het veel te stressvol. Je moet werkelijk alles doen en bent overal verantwoordelijk voor. Wanneer ik anderen, zoals Bradley Cooper, zulke grote projecten zie doen als acteur én regisseur, ben ik diep onder de indruk. Ik vond het veel te zwaar.”

Maestro is vanaf 7 december te zien in de bioscoop.

Dit verhaal verscheen eerder in Veronica Superguide. Nooit meer iets missen? Sluit dan snel een voordelig abonnement af!

Luister hieronder naar Veronica Superguide kijkt Boer zoekt Vrouw, dé podcast die elke week een rondje langs de boerenvelden maakt zodat je op de hoogte blijft van álles rondom BzV!