Overprikkelde deelnemers in Briljante Breinen

Briljante Breinen is allesbehalve een normale quiz. Het format heeft een reality-element waar extreem slimme, maar sociaal ongemakkelijke mensen voor de camera worden gezet. En dat wordt meteen duidelijk bij aankomst. Zo heeft de een dan ook duidelijk meer zin om zijn tegenstanders te ontmoeten dan de ander. “Te veel mensen, ik haat mensen”, introduceert de 29-jarige Aranka zichzelf. “Groepen vind ik lastig. Het zijn te veel prikkels, dat is verwarrend.” Hoewel de kandidaten hun eigen sociale vaardigheden als zwak beschouwen, vind ik dat nog wel meevallen. Zo worden er al meteen de eerste bondjes gesmeed, maar beginnen onderlinge irritaties ook al aan het licht te komen. De slimme koppen zitten 24/7 op elkaars lip en studeren voor een tentamen gaat lastig als je slaaptekort hebt door je snurkende buurman. 

Autoriteitsprobleem

De 25-jarige Ramses is verreweg mijn favoriet uit de groep. Deze Amsterdamse Bachelorstudent heeft een probleem met autoriteit, maar moet toch geloven aan de vele regels van het format. Zo mag er alleen in de bibliotheek gestudeerd worden én dat is toegestaan tot tien uur ‘s avonds. Om in de gedeelde slaapzaal nog verder te kunnen leren, moet je je studiemateriaal uitgeprint hebben. “Als iemand mij zegt: je moet dit doen, dan is het enige wat ik denk: ik moet niks”, moppert Ramses. 

Te makkelijke onderwerpen

Ondanks de sympathieke kandidaten en prachtige abdij - waar je zelf ook kunt overnachten - heb ik toch één puntje van kritiek: Waarom gaan de tentamens over zulke makkelijke onderwerpen, zoals de levens van koningin Máxima en Elvis Presley? Waar blijven de kwantummechanica, de ontdekkingen van Isaac Newton of de theorieën van Immanuel Kant? Als kijker wil ik óók iets leren. Nu dient het programma naar mijn idee slechts om te zien hoe de deelnemers middels Wikipedia en nieuwsartikelen een samenvatting van Máxima’s leven maken en daarna uit hun hoofd stampen. Dat de kandidaten met slechts een paar woorden van Linda genoeg hebben om het juiste antwoord te geven, maakt pijnlijk duidelijk dat dit te makkelijk voor ze is. Ze zijn te slim voor deze oppervlakkige en voor de hand liggende vragen. 

Onderschat

Als kijker mis ik spanning, want ik wil meer zien dan enkel wie de namen van Máxima’s halfzusjes weet. Het lijkt alsof de deelnemers worden onderschat door de makers. Het gaat hier om masterstudenten en mensen met een IQ-score van 145+, dus correct antwoorden wanneer onze koning en koningin in het huwelijksbootje stapten, vergt dan ook amper intellectuele inspanning. 

Briljante Breinen is elke zaterdag om 21.30 uur te zien op RTL 4. Het programma is ook te bekijken op Videoland.

Mis niets: luister elke dag naar de podcast B&B Vol Liefde 2025: De Nabeschouwing, je dagelijkse vangnet ná de uitzendingen!