Linda de Mol eerlijk over terugkeer RTL 4 met Briljante Breinen: 'SBS was om deze reden geen ideale match'

Was jij zelf vroeger ook zo slim, Linda? Je hebt het gymnasium per slot van rekening soepel doorlopen.

“Ik was geen briljant brein. Wel een strebertje. Het is niet zo dat ik de stof per definitie goed begreep, maar ik kon de avond voor een tentamen doorbuffelen, alles opslaan en de volgende dag uitspuwen. Om het vervolgens weer te vergeten, haha.”

Zou jij als student hebben meegedaan aan Briljante Breinen? 

“Misschien, maar ik denk wel dat ik het had afgelegd tegen deze deelnemers. In mijn jonge jaren had ik een bijna fotografisch geheugen en er zijn elementen in het programma waarin dat een pré is. Ik functioneer ook goed in groepen, maar Briljante Breinen is dodelijk vermoeiend. Hele dagen studeren en dan die spanning van de tentamens, pfff...”

Het programma is opgenomen in een abdij, waar kandidaten samen eten, slapen en studeren. Jullie kunnen ze dus ook op hun sociale skills testen. 

“Ja, het reality-deel is minstens zo groot en juist die mix is leuk. Het is geen klassieke quiz. Ik vroeg me af: zijn hyperintelligente mensen zich beter bewust van camera’s? Gedragen ze zich politiek correcter dan mensen die daar minder over nadenken? Laten we eerlijk zijn: bij veel reality-programma’s worden mensen niet per se op intelligentie geselecteerd. Eerder op hoe ze eruit zien. Of: kunnen we een relletje creëren? Of: zij worden snel verliefd en gaan misschien wel liggen seksen. De achterliggende gedachte van reality-tv is in ieder geval: er moet wel wat gebeuren!”

En dus dacht jij…  

“Wat kunnen mensen met een goed stel hersenen leren in amper een week? Komt daar reality uit? Gaan ze zich ook aan elkaar ergeren? Worden er bondjes gesloten? Ontstaan er vriendschappen? Komen emoties omhoog? Het is niet alleen een kwestie van intelligentie. Ook van snel zijn. Dúrven drukken. Juist dan zie je een element terugkomen waarvan veel deelnemers nog altijd last hebben: groepsdruk. En hoor je: medeleerlingen vonden mij bloedirritant, want ik stak altijd meteen mijn vinger in de lucht. Zo ging dat op school. Maar op Breinstein realiseren ze zich ook snel dat ze met sociaal wenselijk gedrag dit potje niét gaan winnen.”

Was Briljante Breinen, jouw eigen idee tenslotte, meteen voor RTL en niet voor SBS bestemd? 

“Ik ben met creatieve mensen van Talpa spellen gaan ontwikkelen voordat ik wist bij welke zender het zou passen. Bij iets nieuws, ga ik in eerste instantie uit van SBS. Maar hier dacht ik al vrij snel: misschien is dit niet de ideale match. Pas toen het format voor mij van voor tot achter klopte, presenteerde ik het aan John. Hij was enthousiast, maar gaf ook aan: is dit wel geschikt voor SBS? Hij ging het met Frans Klein (directeur televisie, red.) bespreken. Frans zei: ‘Als ik nog bij de NPO zou zitten, zou ik het morgen bestellen!’ Maar het moet ook bij een zenderprofiel passen. En voor SBS vond Frans dat moeilijk. Toen heb ik het gepitcht bij Peter van der Vorst van RTL. Hij reageerde blij verrast. Nog diezelfde dag kregen we een telefoontje van Peter: ga het maar maken. Met één strikte eis: het moet op locatie.”

Pakken zaken tijdens opnamenanders uit dan jij als maker had bedacht?

“Heel vaak. We hoorden verhalen van deelnemers hoe lastig hun jeugd was om over zo’n goed stel hersenen te beschikken. Je zou denken dat het jaloersmakend is om zo slim te zijn, maar dat is in veel opzichten niet zo. Ik ben blij dat iedereen zich veilig heeft gevoeld, want er doen mensen mee met een pestverleden dat bij een stem-element – wie moet er naar de Brain Off...? – weer had kunnen opspelen. Maar gelukkig kijkt iedereen met een goed gevoel terug. Er zijn ook echte vriendschappen ontstaan. Weet je, Briljante Breinen is eigenlijk een heel positief programma!” 

Briljante Breinen is vanaf 30 augustus te zien om 21.30 uur op RTL 4. Het programma is ook de bekijken op Videoland.

Mis niets: luister elke dag naar de podcast B&B Vol Liefde 2025: De Nabeschouwing, je dagelijkse vangnet ná de uitzendingen!