Waarom verlaten bioscoopbezoekers vroegtijdig gloednieuwe Joker-film? 'Publiek zit niet te wachten op een musical'

De eerste Joker was in 2019 een schot in de roos: de film bracht wereldwijd meer dan 1,3 miljard dollar in het laatje, werd maar liefst elf keer genomineerd voor een Oscar en acteur Joaquin Phoenix sleepte een Oscar voor beste acteur in de wacht voor zijn vertolking. Niet heel gek dus dat er in 2020 een tweede deel werd aangekondigd.

Maar tot nu toe lijkt het vervolg Joker: Folie à Deux, dat sinds 3 oktober op het witte doek te zien is, niet te doen wat het zou moeten doen. Hoewel de film (met Lady Gaga en Joaquin Phoenix in de hoofdrollen) dit weekeinde 121 miljoen dollar opbracht en daarmee de best bezochte film ter wereld was, vallen de cijfers - zeker vergeleken met die van het origineel - tegen. Dat melden vakbladen Variety en Deadline. Bovendien: Joker: Folie à Deux kostte meer dan 200 miljoen dollar.

De recensies zijn bij lange na niet lovend. Benieuwd naar onze recensie? Lees 'm hier. The Guardian deelt er drie uit, maar stelt dat het een ‘middelmatig, muzikaal vervolg’ is en The New York Times spreekt zelfs van een ‘sombere, onaangename sleur’ in de film, waardoor het ‘onduidelijk blijft voor wie óf waarom Joker: Folie à Deux nu eigenlijk is gemaakt’. Tel daarbij op dat het op sociale platforms als TikTok en Instagram stikt van de video’s waarin mensen klagen over het verhaal en vóór het einde van de film de zaal al verlaten. Het is duidelijk dat het tweede deel de hooggespannen verwachtingen niet kan waarmaken.

‘Kijkers komen bedrogen uit’

Maar waar komt dat dan door? Volgens filmkenner van deze site Gudo Tienhooven liggen daar meerdere oorzaken aan ten grondslag. Het eerste deel was namelijk grimmig en concentreerde zich op de aartsvijand van Batman. "Dat publiek zit volgens mij niet te wachten op een soort musical waarin het personage om de haverklap ineens in zang en dans uitbarst. Het genre van Joker: Folie à Deux is radicaal anders”, zegt Tienhooven. "Maar er is volgens mij meer aan de hand.”

Spoilers!

Pas nu op voor spoilers. Tienhooven legt uit dat het eerste deel draait om Arthur Fleck (acteur Joaquin Phoenix), een door de maatschappij verstoten einzelgänger die zich ontpopt tot de gewelddadige Joker en wraak neemt op zijn omgeving. "Dit alter ego werd aan het eind van de film een soort symbool voor de ontevreden en ongehoorde burger die zich tegen de overheid keert.” En dat is nu net waar het wringt, zegt de filmkenner: "Wie hoopte daar meer van te zien in deel 2, komt bedrogen uit. De anarchistische Joker wordt in het verhaal namelijk weer teruggebracht naar Arthur Fleck, de getraumatiseerde man die hij eigenlijk is.”

Een gewaagde keuze, vindt Tienhooven. "Maar ook iets waar veel kijkers niet op zitten te wachten. Die willen meer Joker en meer sensatie. Dat dit niet gebeurt, is misschien wel het punt dat de film wil scoren. We worden gedwongen hem weer te zien als een triest mens. Als een psychiatrische patiënt. Het steekt daarmee een middelvinger op naar iedereen zo genoot van de eerste film. Sterker nog, het lijkt soms bijna op excuses voor die eerste film.”

En juist daarom levert de film weinig amusement op, is de gedachte. "Het vervolg is verrassend anders, maar ook allesbehalve spannend en zelfs saai. Je zou kunnen zeggen: het is leuker om over Joker: Folie à Deux te discussiëren dan om naar te kijken.”