Ruben Nicolai: ‘Ik kwam overal te laat, vergat dingen’

Hoe zagen jij en je tienerkamer eruit in de jaren '90?

“Ik droeg Ed Hardy-T-shirts, met zo’n tatoeage erop: welke cliniclown heeft over jouw kleren heen gebraakt? Haha. Dat deed je toen, hè. En mijn tienerkamer was vanaf half december een vuurwerkopslag. Elke dag stalde ik mijn vuurwerk weer op een nieuwe plek uit, op mijn bureau of in een koffertje dat ik van mijn vader had gekregen.”

Hou je van terugblikken?

“Op 31 december probeer ik altijd even een halfuur te zitten – sinds een paar jaar met een sigaartje erbij – en na te denken: wat ging het afgelopen jaar echt mis, en wat ging echt goed? Waar moet ik dankbaar voor zijn en wat moet niet meer gebeuren? Daar probeer ik dan een beetje lering uit te trekken. De conclusie van vorig jaar? Die hou ik voor mezelf, maar het is vaak een moment waarop ik mezelf stevig in de spiegel aankijk: hoe kan ik beter zijn als partner, als vader, als werknemer?”

Naar welk jaar wil je terug?

“De lente van 1988, net voor de zomer waarin het Nederlands elftal kampioen werd. Dan ben ik meteen weer in de good old eighties, het enige decennium waarin ons nationaal voetbalelftal een serieuze prijs heeft gewonnen. Ik zou wel onmiddellijk mijn kinderen missen, want het duurt dan nog heel lang voordat die komen. Heel ongezellig.”

Welk jaar zou je snel overslaan?

“2014, een vreselijk jaar. Toen gingen veel dierbaren dood. Rond oktober had ik zoveel naar nieuws gekregen – nieuws dat altijd ’s avonds kwam – dat ik na tienen de telefoon niet meer wilde opnemen. Ik dacht: straks heb ik wéér mijn vader of moeder aan de telefoon die vertelt dat er een oom of tante is overleden.”

Twee jaar daarvoor werd je aangereden in De Allerslechtste Chauffeur van Nederland.

“Ja, het heeft een jaar gekost om daar overheen te komen. Een paar weken na de aanrijding ging ik naar het productiehuis om de montage te bekijken. Ze vonden het belangrijk dat ik mijn goedkeuring gaf, heel netjes. Ik wilde niet dat er filmpjes op YouTube zouden komen waarvan de kinderen zouden denken: holy fuck, daar vliegt mijn vader door de lucht. Ik haalde diep adem en zei dat ik er klaar voor was, maar zodra ik het geluid van die optrekkende auto hoorde, zei ik: stop. Ik kon het niet aan. Ze hebben het met goede smaak gemonteerd. Er was gefilmd vanuit zeven camerastandpunten, dus ze hadden het een stuk beter in beeld kunnen brengen dan ze uiteindelijk hebben gedaan.”

Hoe heb je het ongeluk verwerkt?

“Ik heb een theatervoorstelling gemaakt waarbij ik elke avond het fragment uit die uitzending liet zien. Dat had een therapeutische werking. Nu kan ik het prima zien. Laatst dronk ik een biertje bij mijn lievelingsrestaurant in Amsterdam-Noord, toen een jonge gast naar me toe kwam: hé, jij bent van dat aanrijden! Hij vertelde me dat hij dat filmpje vaak met vrienden bekijkt voordat ze uitgaan, en dat ze dan keihard moeten lachen. Het gekste wat je kunt zeggen nadat iemand is aangereden. Maar het was ook wel verfrissend, zo zonder medeleven. Haha.”

We zijn het gelukkigst als we 23 en 69 zijn. Wat deed jij op je 23ste?

“Ik was wel gelukkig, maar leefde ook ontzettend onbewust. Ik werd wakker en dacht weer: wat staat er vandaag op het schema? Ik kwam overal te laat, vergat dingen. Ik deed een poging tot studeren – film-, theater- en televisiewetenschappen – maar dat mocht geen naam hebben. In drie jaar tijd heb ik nul studiepunten gehaald. Nul! Toen ben ik maar gaan werken. Ik baal ervan dat ik me niet gewoon heb voorgenomen: ik ga drie jaar niks doen. Dan had ik die tijd echt als ontspanning kunnen gebruiken. Nu voelde ik me constant schuldig dat ik wéér niet naar college was geweest. Zonde van de tijd, achteraf. Al was ik wel een graag geziene gast in het studentenhuis: wilde iemand de stad in, dan kon Nicolai altijd. Later heb ik geleerd bewuster te leven, daar word ik stukken gelukkiger van. Je moet gewoon durven kiezen, ook voor ontspanning.”

Hoe ziet je leven eruit op je 69ste?

“Toen we stopten met de Lama’s, zeiden we al: het zou leuk zijn als we dit de rest van ons leven kunnen blijven doen. Dat we met rollators het podium op komen: daar zijn we weer! Nu zijn we na geruime tijd weer actief. En ouder. Laatst speelden we de scène met papiertjes en moest Ruben van der Meer even zijn leesbril pakken omdat hij de lettertjes niet kon lezen. Als het ons gegeven is op 69-jarige leeftijd nog steeds op een podium te staan, of te zitten, zou ik dat heel leuk vinden. Ik denk dat ik erg geschikt ben voor het hele pensionado-zijn, maar ik wil niet om elf uur ’s ochtends elk artikel in de krant hebben gelezen en denken: ik ga maar eens vroeg lunchen. Je moet altijd iets te doen hebben.”

Ben je tegen die tijd ook getrouwd?

“Haha, die vraag krijg ik heel vaak sinds Chantal Janzen ernaar vroeg in haar tijdschrift. Zij begon daar trouwens over, niet ik. Maar goed: ik ben nooit getrouwd geweest en vind huwelijken toch altijd mooie, leuke en feestelijke dagen. Wie weet dus, ooit. Er is geen haast bij.”

 

Oh, Wat Een Jaar! is vanaf zaterdag 9 april te zien bij RTL4. 

Tekst Kim van der Meulen. Dit artikel verscheen ook in de nieuwe editie van Veronica Superguide die nu in de winkel ligt.