Effecten camera's in Een Huis Vol onder de loep, jeugdpsycholoog heeft dringend advies: 'Beschamend en kwetsbaar'

Het televisieprogramma Een Huis Vol nadert alweer het einde van het twintigste seizoen. Zo hebben we volop meegeleefd met het leven van de familie Blom, dat van de Bakcha’s, met de familie Wildeman én natuurlijk met het gloednieuwe gezin Bal. Een Huis Vol volgt al vijftien jaar kinderrijke gezinnen - mét succes: afleveringen worden een half miljoen of meer bekeken - maar wat het effect is van camera’s op de jeugd, dáár wordt weinig over gesproken. Gezinstherapeut Kimberley Roerdink vindt het lastig dat dit pas gaandeweg of zelfs achteraf zichtbaar is. “Entertainment mag nooit zwaarder wegen dan de ontwikkelingsbehoeften van een kind.” 

Beschamend voor tieners in Een Huis Vol

Hoewel Een Huis Vol al jaren ook hele jonge kinderen portretteert - momenteel die van de familie Bal, maar ook in de gezinnen Blom en de familie Wildeman zijn kids van onder de zes jaar aanwezig - denkt Kimberley dat tieners de meeste effecten ondervinden van het succesvolle tv-programma. “Ik stel me zo voor dat vrienden op school het programma kijken en daar dan iets van vinden. Ik herinner me een oud fragment van een eerder seizoen, waarbij de moeder papieren zakdoekjes op de kamer van haar zoon had gevonden (bij de familie Kraan, red.). Het is natuurlijk beschamend en kwetsbaar voor de tiener dat zijn vrienden dit kunnen zien.”

Ouders pleasen

Als kinder- en jeugdpsycholoog ziet Kimberley dagelijks hoe gevoelig jonge kinderen zijn voor hun omgeving en hoe belangrijk veiligheid en voorspelbaarheid is in hun ontwikkeling. Hoewel tieners met hun ouders kunnen bespreken of ze mee willen doen aan zo’n programma of niet, vraagt ze zich af in hoeverre dit haalbaar is. “Het kan zijn dat ze hun ouders blind volgen of misschien wel pleasen. Ze hebben geen idee waar ze eigenlijk ja tegen zeggen.”

Gepest worden

Hoewel op X - voorheen Twitter - de opvoedstijl van de ouders in Een Huis Vol flink bekritiseerd wordt, vind je op andere platforms als TikTok vaak negatieve comments naar de kinderen. Zo liet Priscilla Wildeman zich een aantal maanden geleden uit over het pestgedrag waar haar dochter Ginger mee te maken kreeg. “De impact van camera’s op kwetsbare jeugd is een vorm van gokken: de impact kan net zo goed negatieve gevolgen hebben. Denk aan kinderen die zich te vroeg bewust worden van het oordeel van anderen, of die in hun kwetsbare fase online of offline geconfronteerd worden met de meningen van duizenden ‘toetsenbordridders’, die iets kleins uitvergroten omdat ze context missen. Dat kan hun zelfbeeld en gevoel van veiligheid onder druk zetten.”

Doekje tegen het bloeden

In een eerder interview met Veronica Superguide gaf Priscilla Wildeman aan dat de deelnemende gezinnen aan Een Huis Vol professionele begeleiding krijgen. Zo staat een mediapsycholoog paraat bij vragen of online kritiek. “Dat klinkt als een doekje tegen het bloeden”, is Kimberley sceptisch. “Je kan er ook voor kiezen dit te voorkomen door gewoon niet mee te doen. Een nare opmerking van een klasgenoot kan kinderen al raken, dus vul maar in wat haatreacties op social media met ze kunnen doen. Het praten met een psycholoog kan zeker helpend zijn, maar verandert niets aan het feit dat kinderen in een kwetsbare positie zijn gebracht."

Saamhorigheid door Een Huis Vol?

Ondanks haar kritische houding richting tv-series over gezinnen, schetst de gezinstherapeut desgevraagd de voordelen van camera’s op een gezin. “Voor sommigen kan zo’n project positieve gevolgen hebben omdat ouders er bijvoorbeeld bewust van worden hoe ze met elkaar omgaan. Of dat er een gevoel van saamhorigheid ontstaat.”

Voor de ouders die alsnog kiezen hun gezinsleven te laten portretteren in een tv-serie als Een Huis Vol, heeft de psycholoog een helder advies. “Zorg dat je de beelden in mag zien en wees daar héél kritisch op. Besluit vooral van te voren wat je wel en vooral niet wil laten zien. En áls er nare comments op socials over je kinderen verschijnen, zorg er dan voor dat je ze bij je kids weghoudt. Dat is lastig bij pubers, maar zeker niet onmogelijk.”

Reactie woordvoerder KRO-NCRV: "Bij Een Huis Vol staat het welzijn van de kinderen altijd centraal. Het gaat ons nooit om entertainment ten koste van kinderen, maar om een realistisch beeld van gezinsleven en thema’s als naastenliefde en zorg voor elkaar. Gezinnen krijgen vooraf duidelijke informatie in de vorm van mediatrainingen, tijdens het traject is er begeleiding van een mediapsycholoog en de producent, en ouders kijken altijd mee vóór uitzending en beslissen zelf wat wel of niet in beeld komt."

Een Huis Vol kijk je nog deze week rond 19.05 bij NPO 1