Einde nadert voor documentaires over autistische Kees Momma: ‘Zit sluitstuk aan te komen’
Kees vliegt echt uit is de vierde film die Monique Nolte maakte over de autistische Kees Momma (59). En een vervolg is ook al in de maak. Niet omdat Kees zo populair is, maar omdat het verhaal nog niet verteld was.
Ze bracht Kees in 1997 voor het eerst in beeld, niet wetende dat haar carrière zo verweven zou raken met zijn leven. Nolte: “Kees en ik hebben daarna tien jaar contact gehouden, gewoon vriendschappelijk. Er was geen plan voor nog een documentaire.” Dat veranderde toen ze merkte dat zijn ouders zich steeds bewuster werden van het feit dat zij niet voor altijd voor hem konden blijven zorgen. “Dat was het losmakingsproces dat ik altijd al in beeld heb willen brengen.”
Kees vliegt écht uit
In de derde film, Kees vliegt uit, ging Kees eigenlijk nog nergens heen, ook al deed de titel anders vermoeden. Maar nu is er dan Kees vliegt echt uit - en is het wel raak. De bijna 60-jarige Kees neemt zijn intrek in het huis dat al vanaf 2014 wacht tot Kees en zijn moeder elkaar los kunnen laten. Een tijdrovende klus voor een documentairemaker, beaamt Nolte. “Het was een langzaam proces. Ik heb ook wel gedacht: die blijven voor altijd bij elkaar.” Zonde van het verhaal had ze dat niet gevonden. “Als Kees niet was uitgevlogen maakte dat een ander, maar geen minder geslaagd verhaal.”
Maar hij vliegt dus uit. En worstelt. Met de eenzaamheid af en toe (ook al wonen zijn ouders schuin tegenover hem) en met de aftakeling van zijn moeder. Het maakt hem angstig en dat uit zich in mopperen, piekeren en boos worden. Ook op Nolte en haar cameraploeg.
De tekst gaat verder onder de trailer
Geen gesnotter!
“Ik heb geleerd dat er altijd wel een reden schuilt achter zijn gemopper. Dan is hij overprikkeld of mist hij grip. Ik neem dat niet persoonlijk. Af en toe wordt het hem te veel, dat zie je ook in de film, dan zegt hij: Nu wegwezen!” Dan pakt ze niet direct haar boeltje. “Soms nemen we even pauze en proberen we het daarna weer. Ik moet zijn grenzen soms wat oprekken, anders duren draaidagen wel erg kort. Dat begrijpt hij vaak ook wel.” De opnames vragen veel van Kees, maar ook van de makers. Want even lekker doorpakken of een hele week filmen is er niet bij. “We plannen de draaidagen ruim van tevoren: Kees moet weten waar hij aan toe is. Ik neem veel tijd om alles uit te leggen, maak uitgebreide schema’s waarbij ik zorg dat hij op zijn gezette tijden koffie kan maken en kan lunchen, apart van ons want hij kan niet tegen smakgeluiden. Ben ik verkouden, dan kom ik niet. Kees houdt niet van gesnotter.”
‘Senior autist’
Kees houdt van stilte. Van voorspelbaarheid. Waarom dan steeds weer je laten filmen, vraag je je misschien af. “Kees wil laten zien hoe moeilijk het leven is voor hem. Hoe lastig het is om als ‘senior autist’ zoals hij zichzelf noemt op eigen benen te staan.” Nolte vindt het mooi dat hij mensen met autisme die minder verbaal zijn een stem geeft. Een zeer welbespraakte, kunnen we daar aan toevoegen, want Kees heeft een nogal Wassenaarse tongval.
Een happy end
En dan wordt Kees vliegt echt uit ingehaald door de actualiteit: moeder Momma overlijdt. “De film was klaar, gemonteerd en alles, toen Henriëtte overleed. Ik kon het er niet meer in verwerken. Wilde ik ook niet, de film voelde compleet zo.” Inmiddels zijn er nog meer ontwikkelingen, waardoor Nolte toch weer is gaan filmen. Wordt die vijfde dan écht de laatste van de reeks? Nolte durft het niet meer te zeggen, maar laat zich in ieder geval niet leiden door het succes. “Ik maak geen film om het grote publiek dat Kees heeft. Ik wil een verhaal vertellen.” Ook is Nolte bang voor herhaling. “We hebben ‘m al zien flippen over het weer, we hebben hem al thee zien zetten. Het moet niet saai worden.” Ze heeft niet de intentie hem tot in lengte van dagen te volgen, vertelt ze tot slot. “Het is een uit de hand gelopen levensproject, maar volgens mij zit er wel een sluitstuk aan te komen. Hopelijk een happy end.”
Kees vliegt echt uit is vanaf vandaag te streamen op Videoland
Dit verhaal verscheen eerder in Veronica Superguide.
Nooit meer iets missen? Sluit dan snel en voordelig een abonnement af!
Wat anderen nu lezen
Nieuw SBS6-programma The Moneymakers ‘zo slecht dat het leuk wordt’: ‘Hopeloos’
Oude tv-bekende duikt op in Kopen Zonder Kijken: ‘Ik ben in shock!’
Zó gaat het nu met Sarah en Lasse na indrukwekkende Kopen Zonder Kijken-aflevering: 'Dat zat niet in de uitzending'
Zó woont Kopen Zonder Kijken-presentatrice Monica Geuze zelf
Tóch nog verrassende Kopen Zonder Kijken-aflevering: ‘Komt door Monica Geuze’
Een Huis Vol-familie Kraantjes vieren komst van tiende baby: 'Ze wordt hier zo goed in de gaten gehouden'
Ali B is niet aanwezig bij uitspraak zedenzaak, maar zal niet vluchten: 'Emotionele impact'
Grote verandering bij kijkcijferhit Even tot hier: ‘Einde gekomen aan een tijdperk’
Winter Vol Liefde-Gilbert openhartig over gezondheidsproblemen: ‘Zware en moeilijke medische tijd’
Kijkers van Over Mijn Lijk diep onder de indruk, kritiek op Buddy Vedder zwelt aan: 'Wat een waanzin!'