Een Vergetelijk Mooie Reis met Paul de Leeuw geeft dubbel gevoel: ‘Ontzettend mooi, maar ook dubieus’

Een Vergetelijk Mooie Reis in Benidorm

Paul de Leeuw gaat hierin mee naar Benidorm, de bekende vakantiebestemming voor ouderen. Hij haakt aan bij een reis van een verzorgingstehuis uit Brabant. Moeder Mieke en zoons Giel en Gijs runnen het huis en je ziet meteen al dat ze hart voor de zaak hebben. Samen met de ouderen en hun aanhang (echtgenotes, familie, kleinkinderen) reizen ze af naar Spanje.

Uit de vertrouwde omgeving

“Je mag deze mensen toch ook niet uit hun vertrouwde omgeving halen?”, vroeg Paul op het vliegveld aan Henriëtte Brons van patiëntenorganisatie Alzheimer Nederland. Precies die vraag had ik als kijker ook. “Ze gaan gewoon iets doen wat leuk is. Ik denk dat het belangrijk is dat mensen blijven doen waar ze zin in hebben tot het moment dat het niet meer kan”, legde ze uit. Maar ja: wie bepaalt of ze iets wel of niet kunnen? Als ze zelf niet meer in staat zijn om heldere keuzes te maken en rationeel dingen te overwegen?

Vragen zonder antwoord

Ook hoorden we Paul in aanloop naar de reis in zijn voice-over zeggen: “Toch vraag je je af: wat zullen ze er allemaal van vinden?” Nóg een vraag zonder duidelijk antwoord. Het voelt haast een tikkie dubieus om juist deze groep zo’n spotlight te geven met ‘emo-tv’, zeg ik maar even heel grof. En dat doet ook pijn om te zeggen. Begeleiders, familie, kinderen en partners; ze hebben zichtbaar het beste voor met hun opa, oma, moeder of geliefde. En ze zijn ook mee om de ouderen te ondersteunen tijdens de reis. Maar als je niet zeker weet of ze dit zelf wel fijn vinden, moet je het dan wel doen?
 

Worsteling

Mijn worsteling is er ook een die voortkomt uit eigen ervaringen met een oma en schoonoma die ernstige dementie hadden. Bijna iedereen zal dat wel herkennen uit hun eigen leven. Natuurlijk kunnen deze mensen, afhankelijk van hoe ‘goed’ ze nog zijn, écht wel genieten van dingen. Emoties kunnen zich anders uiten bij iemand met dementie, maar dat wil niet zeggen dat er dan alleen nog maar negatieve emoties komen. Maar slapeloosheid, angsten en paniek, rusteloosheid; het speelt allemaal mee, en dan ook nog eens buiten je vertrouwde omgeving verblijven mét camera’s? Ik vind het nogal wat.
 

‘Ontzettend integer’

Wat het zo dubbel maakt: het is zo’n ontzettend moeilijk programma om echt helemaal los op te gaan. De liefde voor de ouderen sijpelt namelijk uit elke vezel bij de familie en begeleiders. Paul de Leeuw, die de opnames trouwens uitputtend vond, stelt zich op als perfecte gastheer voor de ouderen. Hij gedraagt zich gelukkig niet kinderlijk, maar stelt de ouderen enorm op hun gemak door de sfeer luchtig te houden. Tegelijkertijd haalt hij de emotionele kanten ook geloofwaardig naar boven tijdens gesprekken met familieleden. Het is allemaal zo integer gemaakt, ondanks mijn weerzin voor het concept an sich.

Dat maakt het zo lastig. Natuurlijk moest ik ook tranen wegpinken bij de scène met Nel, die, arm-in-arm met Paul, emotioneel raakt wanneer ze eindelijk weer eens in zand en zeewater mag staan op het strand. Je kon me echt wegvegen.

En natuurlijk is dit ook een geloofwaardige weergave van iets waar veel mensen mee te maken hebben óf krijgen. Maar de vraag blijft: moet het ook op tv als de hoofdrolspelers zelf niet meer goed in staat zijn om dat te overzien?

Het doel heiligt niet altijd de middelen.
 

Een Vergetelijk Mooie Reis van Omroep MAX is elke dinsdag om 20.35 uur te zien op NPO 1.