Beatrix-docu geeft kijkje in de monarchie: 'Dat ligt natuurlijk gevoelig'

Familiedrama, politieke intriges, een toekomst die op wankelen staat en dat allemaal onder het oog van de natie: het leven van prinses Beatrix is het perfecte materiaal voor een documentaire, vindt ook regisseur Joost van Ginkel. In de nieuwe docuserie Beatrix neemt hij een duik in haar roerige leven. “Het moet ontzettend zwaar zijn geweest.”

Prinses Beatrix in kasteel Drakensteyn, 1967 ~Datum 1967
© BrunoPress/Max Koot

Een paar jaar geleden maakte Van Ginkel al naam met zijn documentaire over prins Bernhard, die hij destijds ‘het perfecte hoofdpersonage voor een film’ noemde. Toch vindt hij Beatrix misschien nog wel interessanter. “Ze komt uit een tijd waarin de monarchie echt op wankelen stond. Dat moet ontzettend zwaar zijn geweest. Maar Beatrix is een intelligente vrouw met enorm veel kwaliteiten. Ze is echt een ‘natural born Queen’ – het koningschap past haar als een jas – en ze heeft het koningshuis dan ook gered."

Geen roddels

Een documentaire maken over een lid van het koningshuis is niet bepaald eenvoudig, weet Van Ginkel. “Mensen die dicht bij de monarchie staan praten daar liever niet over. Dat ligt natuurlijk gevoelig. Maar we hebben duidelijk gemaakt dat we niet uit waren op roddels. We gaven ze zelfs de mogelijkheid om achteraf delen van het interview terug te trekken. Sommigen vinden dat misschien niet heel journalistiek, maar hierdoor kregen we wél het vertrouwen van mensen. En dat vertrouwen zorgde ervoor dat ze openhartig konden spreken. Zo zijn we erg dicht bij prinses Beatrix gekomen.”  

Greet Hofmans-affaire

In de documentaire komen verschillende mensen aan het woord die haar goed kennen, zoals haar voormalige adjudant en haar beste vriendin Renée Smit- Röell. “Deze serie focust echt op de feiten – het is geen meningencircus. We bespreken vooral wat er is gebeurd, en de mensen die haar goed kennen geven hun kijk op die momenten. Op die manier konden we echt een compleet beeld schetsen,” zegt Van Ginkel. “Er komt misschien geen wereldnieuws uit de serie, maar bijvoorbeeld bij de Greet Hofmans-affaire proberen we te laten zien hoe Beatrix dat als tiener moet hebben beleefd, hoe het haar jeugd heeft beïnvloed - wetende dat dit haar toekomst zou bepalen.”  

De tekst gaat verder onder de trailer

Rol van de RVD

Waar er in de media iets verschijnt over het Koningshuis, is vaak de RVD (rijksvoorlichtingsdienst) om alles in de gaten te houden. Maar, zo benadrukt de maker: “Er is geen sprake geweest van een samenwerking met de RVD voor deze documentaire. We hebben hen uiteraard wel op de hoogte gesteld van het feit dat we een documentaire over prinses Beatrix gaan maken. Vanuit ons is er met Beeld en Geluid contact geweest over de aanlevering en rechten van bepaalde beeldfragmenten.”

Ijzeren vuist

Het meer een bewonderdocumentaire geworden dan ik had verwacht,” geeft Van Ginkel toe. “Er valt genoeg te zeggen over haar harde aanpak en de keuzes die ze heeft gemaakt, zoals het bewust buitensluiten van bepaalde mensen. Beatrix heeft soms echt met ijzeren vuist geregeerd. Maar ze komt uit een tijd waarin de monarchie wankelde en haar ouders het aanzien van het koningshuis te grabbel gooiden. De kroon had weinig draagvlak – denk aan haar begin: ‘Geen woning, geen kroning!’ Als je dat ziet, kun je haar keuzes beter begrijpen. Sterker nog, het wekt bewondering.”

Beatrix is vanaf 31 januari te zien op Videoland