Na het grote succes van Het Verhaal van Nederland, waarbij we in een sneltrein door de ontstaansgeschiedenis van Nederland sprinten, is Daan Schuurmans terug als meesterverteller om de geschiedenis van onze koninklijke familie te vertellen. Waar we eerst  zagen hoe ons land tot stand is gekomen vanaf de prehistorie tot de bezetting in de Tweede Wereldoorlog, leidt Daan ons nu door het verhaal over het ontstaan van de politieke, diplomatieke én militaire macht van onze koninklijke familie. 

Tijdmachine of goede casting 

Iets wat NTR niet beter had kunnen doen was de casting en aankleding van de scènes. Het meest teleurstellende dat kan gebeuren als je een waargebeurde verfilming kijkt, is als de cast voor geen meter op de echte personen lijkt. In ieder geval als je een geschiedenis-junkie bent. Hoewel Thomas Cammaert, die Willem van Oranje speelt, een iets langere baard had mogen krijgen, zoals de acteur die Willem in het eerste seizoen speelde, hebben ze de casting en aankleding verder bizar goed uitgevoerd. 

500 jaar in 400 minuten

De grootste uitdaging voor de makers van deze documentaire was om het verhaal zo compleet mogelijk te vertellen. Zeker als je een verhaal van vijfhonderd jaar in acht afleveringen wil proppen. Wil je dus alle Oranjes aan bod laten komen? Dan moet je gegarandeerd details overslaan. Juist deze details kunnen een historische serie maken of breken. Toch zijn de makers erin geslaagd om een keuze te maken tussen de Oranjes en welke verhalen ze daarover vertellen. In elk van de acht afleveringen volgen we een generatie in de familie Oranje Nassau en zien we wat die generatie voor de familie heeft betekend. Er is met name gekozen om verhalen te vertellen die niet bekend zijn bij het grote publiek. Zo leren we in de eerste aflevering over de affaire van Anna van Saksen met een ‘gewone burger’. Een geheim dat honderden jaren binnen de familie is gebleven. 

Drama vs. detail

Met gedramatiseerde documentaires is het altijd lastig om niet te veel met een hedendaagse blik naar het verhaal te kijken.  Dat een man van 33 kon trouwen met een meisje van 11 kunnen we ons nu totaal niet voorstellen. Maar in de late middeleeuwen was dat veel gebruikelijker. Maar naast dat we het meest waargebeurde verhaal willen horen, moet het wel interessant genoeg zijn om naar te kijken. Daarom is dramatisering ook essentieel voor een vermakelijke documentaire. De dramatisering is dan ook een van de weinige nadelen van de serie die onontkoombaar is. Door woordgebruik als ‘gigantische schulden’, ‘spoor van onbetaalde rekeningen’ en ‘kapitalen’ houden ze het verhaal vaag. Op deze manier hoeven ze namelijk niet uit te leggen wat de precieze bedragen waren. Of dit nu komt door luiheid of tijdgebrek?  De reden maakt niet eens uit, maar feit is wel dat het de dramatisering onrealistisch versterkt. Zo lukt het ze om stoffige geschiedenis spannender te maken dan het ooit was. En dat is aan de andere kant ook een goed punt. 

Experts aan het woord

Gelukkig wordt de serie ondersteund door een aantal vooraanstaande historici die op het gedramatiseerde verhaal de nodige nuances kunnen geven. Zo krijgt elke uitgelichte Oranje een sterk onderbouwd verhaal met unieke insides. Vooral dit laatste is interessant. De makers hebben er namelijk bewust voor gekozen om geen bekende verhalen te vertellen. We leren echt iets nieuws over de historische figuren wat tot nu toe alleen de experts van ze wisten. Zo komen we bijvoorbeeld veel meer te weten over de ontvoerde zoon van Willem van Oranje, Filips Willem. Een prins die door zijn ontvoering in de vergetelheid is geraakt. 

Spektakel of debakel?

Lukt het de makers om in 8 afleveringen een verhaal van 500 jaar te vertellen? Zeker niet in zijn volledigheid. Door tijdnood zijn de makers dus gedwongen om bepaalde verhalen te schrappen. Zo gaan ze bijvoorbeeld niet heel uitgebreid in op de fameuze affaires van Willem II. Doet dit onder aan de kwaliteit van de serie? Dat dan ook weer niet. De Oranje familie is een onuitputtelijke bron van informatie. En een adellijke familie op het hoogste niveau kan niet de belangrijkste familie in het land worden zonder het drama over macht, geld, affaires en half-gedwongen huwelijken binnen de familie. Perfect dus voor een docuserie. Dat de makers daarnaast hebben gekozen om de minder bekende verhalen te vertellen, vanuit het perspectief van de familie maakt dat we er ook wat van kunnen opsteken. En dat is alleen maar mooi meegenomen. Zo hebben de makers een documentaire in elkaar gezet die niet alleen voor historici interessant is. Maar kunnen ze het verhaal van onze Koninklijke Familie op zo een manier brengen dat het ook voor de ‘gewone’ liefhebbers vermakelijk én leerzaam is om te kijken.