• TV

Rob Goossens: 'Bijzonder dat De Stamhouder wél een ongemakkelijk verhaal laat zien'

Rob Goossens zit boven op het nieuws uit de wereld van tv, films en series en is als vaste mediadeskundige verbonden aan RTL Boulevard. Hij schrijft wekelijks een column over wat hem opvalt in de media voor Veronica Superguide.

Door Rob Goossens
Rob Goossens

Soms zie ik mezelf zinnen typen waarvan ik eigenlijk al meteen denk: wat lul je nou, Goossens? Dit keer wilde ik mijn teleurstelling uitspreken omdat Marcel Hensema zo’n ondergewaardeerde acteur is. Maar ja, wat is er ondergewaardeerd aan iemand die twee Gouden Kalveren op een plankje boven de plee heeft staan? Hensema deelt momenteel in KRO-NCRV-serie De Stamhouder de rol van Frans Münninghoff met Robert de Hoog, waarbij Hensema de oudere jaren voor zijn rekening neemt. Hun personage was fout in de Tweede Wereldoorlog - wat heet, hij zat bij de SS - en met name Hensema zet hem akelig geloofwaardig neer.

'Hensema overschaduwt al die grootheden'

Alleen al in WOII-gerelateerde films zijn er talrijke grote acteurs die we hebben zien schitteren in ‘foute’ rollen: Bruno Ganz in Der Untergang, Christoph Waltz als Hans Landa in Inglourious Basterds. Iets langer geleden maar iets dichter bij huis Rijk de Gooyer in Soldaat van Oranje. Toch overschaduwt Hensema wat mij betreft al die grootheden, en wel vanwege zijn volledige overgave.

Onsympathiek personage

Hensema’s Münninghoff is namelijk volstrekt onsympathiek, terwijl die anderen toch iets aimabels in hun rollen wisten te persen. Zij hoeven daardoor niet bang te zijn dat niemand ze meer aardig vindt, terwijl Hensema dat risico wel neemt. En toch, hoe groot je hekel als kijker aan Münninghoff ook is, gaandeweg ga je zowaar begrijpen dat hij er niet voor heeft gekózen om fout te zijn. Dat is extreem knap. Hij had geen hekel aan joden, zigeuners, gehandicapten en homo’s, hij zag een gevaar in het communisme. Dat is het ook gebleken: kijk maar naar Stalin in Rusland, Pol Pot in Cambodja en Mao Zedong in China. Alleen is je recht van spreken natuurlijk wel een beetje weg als je zelf aan de verspreiding van het nazisme hebt bijgedragen, een ideologie die nog veel verwoestender was. Dus ook al waren zijn bedoelingen niet per se verkeerd, onder de streep blijft Münninghoff aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan.

Ongemakkelijk verhaal

De koloniale ‘helden’ wier straatnaambordjes vervangen werden omdat ze zich toch niet zo netjes hebben gedragen, laten zien dat we de moeilijke verhalen liever uitwissen dan dat we ze vertellen. Met elk vervangen bordje gooien we moedwillig een kans weg om te leren van fouten uit het verleden. Des te bijzonderder is het dat De Stamhouder wél een ongemakkelijk verhaal laat zien, zonder voor ons als kijker meteen alle conclusies te trekken. Het vergt moed om de kijker hierover te laten nadenken. In de eerste plaats van KRO-NCRV als omroep die deze familiegeschiedenis in een dijk van een serie heeft omgezet. En zeker ook van Marcel Hensema die zijn eigen gunfactor op het hakblok heeft durven leggen om de vertelling mogelijk te maken. Voor zo’n uitzonderlijke acteerprestatie kan ik alleen maar diep buigen.