Brandende vraag: Waarom veranderen filmtitels?
Moana of Vaiana, welke Disney-titel is de juiste? Het antwoord: allebei. Films hebben soms meerdere titels en wij vertellen jou waarom.
Kijk bijvoorbeeld naar Moana, een succesvolle Disney-film uit 2016, die zich afspeelt op een Polynesisch eiland. De originele filmtitel Moana betekent ‘oceaan’ in het Maori, de inheemse taal van het Polynesische eiland Nieuw-Zeeland. Dat klinkt heel toepasselijk dus waarom heet de film dan in bijna heel Europa Vaiana? Het probleem was, dat de beschermde merknaam Moana in meerdere landen, zoals Spanje en Nederland, al in bezit van iemand anders was. Daarom hernoemde Disney de film en de hoofdpersoon Vaiana, afgeleid van ‘vai’ wat ‘water’ betekent. In Italië lagen associaties met pornoactrice Moana Pozi op de loer en staat de film bekend als Oceania.
Geld besparen
Het is echter niet ongebruikelijk dat films in het buitenland worden uitgebracht onder een andere titel. Dat gebeurt regelmatig om taalkundige redenen. Soms is er bijvoorbeeld geen directe vertaling voor bepaalde woorden. En andere keren rolt een titel niet meer zo makkelijk van de tong na de vertaling, dus dan wordt het aangepast. Zo hebben ze in het Chinees geen directe vertaling voor het woord ‘story’. Daarom heet Toy Story daar (terugvertaald in het Engels) Toy General Mobilisation. Wat erg militair en serieus klinkt voor een onschuldige animatiefilm. Er zijn ook voorbeelden van hilarisch mislukte vertalingen. De populaire hit Pretty Woman werd in China Ik ga met een prostituee trouwen om geld te besparen genoemd, wat niet erg bij een romantische komedie lijkt te passen. Zelfs The Terminator was niet veilig voor bizarre vertalingen. De film kreeg namen als De elektronische moordenaar (Polen) en De engel des doods (Zweeds).
In Nederland kreeg The Terminator de alternatieve titel De uitroeier omdat tot in de jaren tachtig ook bij ons veel filmtitels werden vertaald. The Godfather werd zodoende De Peetvader en A Clockwork Orange werd Boze jongens. Het vertalen van Engelse filmtitels is nu gelukkig verleden tijd. Door globalisering zijn we nu gewend aan buitenlandse film en de gemiddelde Nederlander is nu ook veel beter in Engels. Een laatste reden voor de verandering van een titel is dat filmstudio’s zich soms zorgen maken over verwarring met andere films of series. De Amerikaanse comedy Neighbors zorgde in 2014 voor verwarring in Australië, aangezien daar een nog altijd razend populaire soapserie zo heet. De studio besloot dus de naam te veranderen naar Bad Neighbors en dat hebben we overgenomen in Nederland, waar de serie ook nog steeds wordt bekeken.