NOS stopt met Studio Voetbal en Andere Tijden Sport: 'Wat er nu gebeurt is gewoon ruk'

Sinds 2002 is Studio Voetbal met presentatoren als Sjoerd van Ramshorst de vaste afsluiting van het voetbalweekend. Dat de overkoepelende NPO de NOS heeft gevraagd definitief met dit programma (halverwege 2026) en Andere tijden sport (per 2027) te stoppen, is volgens Xander van der Wulp ‘frustrerend en verdrietig’.

"Wat Studio Voetbal betreft: al jaren worden gesprekken gevoerd om het programma te moderniseren. Dat hebben we dit jaar geprobeerd door een meer verrassende invulling, de kijker er nog meer bij te betrekken en qua gasten diverser te zijn. De redactie zette er echt de schouders onder om die laatste kans te pakken. Heel zuur dat dit allemaal een verloren strijd bleek. Wij gaan nu kijken hoe we in de toekomst omgaan met het analyseren van de Eredivisie.”

En over Andere Tijden Sport: "Wij zijn er als NOS vooral voor de live sport, maar verdieping is minstens zo belangrijk. Ik hoor vaak: ‘Deze persoon of dit verhaal moet over tien jaar echt een uitzending van Andere Tijden Sport worden!’ Zonde, we hebben een rijk archief waar we prachtige documentaires mee kunnen maken. De helden van nu die toekomstige generaties kunnen inspireren voor de toekomst, daar wil ik in welke vorm dan ook aandacht voor blijven hebben.”

Voormalig parlementair verslaggever Van der Wulp (51), sinds een half jaar NOS-sportchef, vraagt zich af ‘of wel de juiste keuzes worden gemaakt’. „Er kijken nog steeds zo veel mensen naar. Het geeft hoe dan ook duidelijk aan hoe stevig deze bezuinigingen zijn en dat dit aan niemand voorbij zal gaan. De kijker gaat hier last van hebben.”

In opdracht van politiek Den Haag moet de publieke omroep in 2027 liefst 160 miljoen euro bezuinigen. Een slordige 70 miljoen valt direct op de programmering. Deze week werd al bekend dat programma’s als First Dates, Kassa!, Draadstaal en Binnenstebuiten zullen verdwijnen.

‘Worsteling’

"In tegenstelling tot andere omroepen, zijn we als NOS een taakomroep die werkt met een standaard basisvoorziening. Ik kan niet zomaar zeggen: we schrappen dit en dat. De mensen van Studio Voetbal en Andere tijden sport werken ook aan andere programma’s. Wij moeten nu opnieuw gaan kijken hoe we ons personeel zo efficiënt mogelijk kunnen blijven inzetten.”

Het schrappen van de twee NOS-titels levert volgens Van der Wulp ‘enkele tonnen’ op. "Wat ons in 2027 te wachten staat, is nog onderwerp van discussie en kan nóg ingrijpender zijn. Dan ga je het echt hebben over banen. Er staat ook spanning op alle sportcontracten. Dat is altijd de worsteling: wij begeven ons wat rechten betreft op een commerciële markt. We moeten onszelf serieus de vraag stellen of het wel publiek geld waard is om een bepaald evenement binnen te halen. Belangrijke sporten willen we zichtbaar houden voor iedereen. Dat geldt uiteraard voor het Nederlands Elftal, maar het liefst ook voor de Eredivisie.”

Wordt nu serieus overwogen niet langer door te gaan met het eredivisievoetbal, ofwel het traditionele ‘bord op schoot’ op zondag?

"Het is ons gewoon verteld door de NPO: de kosten van het huidige contract, waar in 2027 weer over moet worden onderhandeld, kunnen we niet overeind houden. Deels snap ik dat. Er kijken nog steeds 1,5 miljoen mensen per uitzending naar. Dat is fors, maar niet meer zo veel als vroeger. De impact is misschien wat kleiner. Toch vind ik dat je de ruggengraat uit de programmering van de publieke omroep haalt. We moeten ervoor blijven strijden. Hopelijk kunnen we het desnoods in enige vorm nog bij ons houden. Ook willen we met commerciële zenders kijken naar mogelijke samenwerkingen. Overigens, wij hebben het hier ook over het schaatscontract dat het komende jaar en in 2017 in twee stappen afloopt. Ook daarover voeren we nu moeilijke gesprekken.”

De kijkcijfers nemen wat af, zender ESPN zendt de eredivisie soms ook gratis uit; wat is nog de toegevoegde waarde van dit voetbal binnen het publieke domein?

"Wij moeten onze ogen ook niet sluiten voor die argumenten. De tijden van ‘Alles is voor Bassie’, zijn voorbij. Maar we trekken nog altijd veel kijkers vanwege onze toegankelijkheid. Bij commerciële partijen als ESPN, Viaplay en Ziggo zit het vaak meer verstopt. Het is vooral voor wat oudere generaties moeilijker vindbaar. En voor sommigen zelfs onbetaalbaar. Kijk, voetbal is de grootste sport van ons land en de Eredivisie is de belangrijkste competitie. Ik kom zelf graag in het stadion. De hele samenleving kom je er tegen. Het is de plek waar de advocaat de bakker op zijn schouders slaat. Het betekent iets voor een samenleving. Iets dat zo verbind en verenigd moet toch te zien zijn bij de publieke omroep.”

Kan je met terugwerkende kracht zeggen dat de NOS marktconform heeft geboden op die rechten voor de Eredivisie? In de laatste ronde zo’n tien miljoen euro meer dan ze werkelijk waard zijn, gaat rond. Zo zouden jullie partijen als RTL en Talpa buiten spel zetten. Met belastinggeld.

"Over bedragen kunnen wij geen uitspraken doen. Maar mensen van commerciële partijen die dat roepen, hebben ook een belang hè? Ik zou niet alles geloven wat er rond gaat. Ik kan wel beloven dat dit soort praktijken, zoals fors overbieden, niet bij ons horen. Als dat betekent dat er rechten verloren gaan, moeten we daarmee dealen.”

Ook een veelgehoorde kreet is dat jullie bij vorige bezuinigingsrondes de dans ontsprongen en het tijd wordt dat de NOS ‘ook eens een duit in het zakje’ doet. Ben je het daarmee eens?

"Dat is geen onlogische kreet. Ook wij vinden dat er zaken moeten veranderen. Maar het was ook niet onlogisch om ons toen deels te ontzien vanwege onze wettelijke taak als basis voor de publieke omroep. Een sterke NOS is nodig om de gehele publieke omroep belangrijk te houden.”

In hoeverre begrijp je de stelling dat het bezuinigen bij de NOS vooral de sport moet raken in plaats van de nieuwsvoorziening?

"Wat wij doen met sport is óók journalistiek. En de nieuwsvoorziening zal wel degelijk óók worden geraakt. De NPO zegt dat ze de journalistiek zo veel mogelijk willen ontzien, maar zo zwartwit is het helaas niet.”

Mis je de politieke verslaggeving al?

Van der Wulp lacht. "Nee, want ik ben hier eigenlijk ook steeds met politiek bezig. Meer dan ik dacht. Natuurlijk wist ik dat er iets onze kant op zou komen, maar de vaart waarin dit gaat… Er is nauwelijks tijd om te kijken wat we als NOS Sport in de toekomst willen zijn. Ik vind het heel waardevol om voor de sport en onze mensen op te komen. Die steken soms al meer dan tien jaar hun hele ziel en zaligheid in die programma’s. Wat er nu gebeurt is gewoon ruk.”