Superguide logo

Maxim Hartman wil geld ophalen voor ‘Meneer Mand’, als ‘schadevergoeding’: ‘Die man heeft er best wel lang last van’

Wie kent hem niet: Ben Strik. De meeste mensen zullen hem kennen als ‘Meneer Mand’, die 13 jaar geleden viraal ging door een interview met Maxim Hartman. Hoog tijd voor een schadevergoeding, vindt Hartman, en daarom is hij een crowdfunding gestart. “Ik word er schijtziek van.” 

Door Merel van Baal
Ben Strik, beter bekend als Meneer Mand
© VPRO

Hoor je iemand ‘MAND’ roepen, dan weet je: het moet korter. Dit fenomeen begon 13 jaar geleden, toen Maxim Hartman een winkeltje in Deventer binnenstapte en de antiquair Ben Strik interviewde over een mandje. "Veel te lang, moet korter", zei Hartman. Nóg korter. Totdat er één woord overbleef: MAND. Een internetfenomeen was geboren—zij het tegen wil en dank. Het woord wordt niet alleen in het dagelijks leven gebruikt, maar ook bedrijven maken er gretig gebruik van. Hema, Albert Heijn, en Ikea speelden er allemaal op in. 

Waarom ben je juist nu, 13 jaar na het filmpje, begonnen met deze inzamelingsactie?

"De timing is een beetje verrot omdat het vandaag 1 april is, dus nu denkt iedereen dat dit een grap is. Maar ik loop er eigenlijk al heel lang mee dat die man nietsvermoedend heeft meegedaan aan een item dat ik heb gemaakt en nu dagelijks Mand naar z’n hoofd geslingerd krijgt.

Kijk, dat had ik ook niet zo bedacht vantevoren. Het was ook voor een programma dat helemaal niet zo goed bekeken werd - Omroep Maxim. Maar daarna is het een soort cultureel erfgoed geworden. En die man heeft er best wel lang last van. Inmiddels heeft hij het wel geaccepteerd - hij is nou eenmaal meneer Mand. Maar de impact van zoiets als iets viraal gaat, dat is eigenlijk niet te onderschatten."

Je zegt dat hij er veel last van had. Op welke manier?

"Hij werd opgebeld, twintig keer per dag, en dan riepen mensen Mand en hingen ze gelijk op. Dat is ook allemaal wel grappig. Maar als je dertien jaar lang wordt vereenzelvigd met het woord Mand, dan mag je van mij weleens een schadevergoeding krijgen.  

In het begin hoorde ik ook van zijn dochters dat ze dachten dat ik daar heel rijk van was geworden omdat het zoveel aandacht kreeg. Dat is overigens niet zo."

Waarom een crowdfunding in plaats van zelf hem een schadevergoeding te geven?  

"Ik ben natuurlijk niet eindverantwoordelijk voor Mand. Ik heb wel dat item gemaakt, maar niet met de bedoeling dat die man daar zo lang last van zou hebben. Dat is wel iets waar we ons steeds bewuster van moeten worden. Iedereen hoopt dat die viraal gaat met iets wat hij maakt, maar uiteindelijk zitten er ook nadelen aan. 

Albert Heijn, Ikea, dat soort grote bedrijven, die gebruiken het ook. In elke vergadering wordt het wel een keer gezegd. Waarom zouden we die man daar dan niet een soort rechten op geven? Net zoals dat je bij een muzieknummer ook de rechten aan de artiest geeft."

Zou je zo’n item tegenwoordig dan ook niet meer maken?

"Zeker wel. Nogmaals, er was niks mis met het item, maar ik vind gewoon dat je mensen schadeloos moet stellen. En ik vind dat ik daar genoeg moeite voor doe. Ik bedoel maar, ik steek hier best wat energie in, ik sta jou ook te woord. Dus ik doe genoeg.

 En ik stort zelf natuurlijk ook een donatie."

Hoeveel?

"Nou, ik zie nu al mensen die anoniem soms € 175 hebben gestort. Ik vind wel dat ik daar overheen moet gaan. Dus ik ga sowieso over de hoogste donatie heen. Dat wil ik wel afspreken. Maar het gaat niet alleen om het geld natuurlijk."

De tekst gaat verder onder de video van MAND

Waar gaat het dan nog meer om?

"Dit is ook een beetje bedoeld om de massa af te straffen. Ik vind namelijk dat de massa dit nooit zo op had mogen pakken. En het is niet bepaald origineel. Ik vind mensen die nu nog Mand zeggen ook vreselijk, snap je?
Het is net zoals ‘goeiesmorgens juffrouw jannie’ van Jiskefet. Je mag het nog wel zeggen hoor, maar je loopt wel fucking tien jaar achter. Dus ik doe dit ook om de massa te corrigeren. Dat doe ik graag, want de massa is dom.

Ik zeg zelf trouwens ook nog weleens Mand hoor, het is ook zo’n lekkere term om ergens snelheid in te krijgen."

Even terug naar de crowdfunding. Mand is een fenomeen dat - zoals je zelf al aangeeft - iedereen in het dagelijks leven gebruikt. Kan je hem ooit wel echt schadeloos stellen? 

"Dat is een goede opmerking. Ik denk van niet, want het is niet alsof mensen nu ineens stoppen met Mand roepen. Kijk, hij heeft het ook wel geaccepteerd, maar ik weet dat hij daar behoorlijk van baalde. 

Hij is gewoon een succesvol ondernemer en is zeer actief in Deventer, met die Dickens-dingen enzo. Maar als hij dadelijk doodgaat, want hij is best wel oud, dan weet ik zeker dat in het nieuws er een bericht komt met ‘Meneer Mand is dood’.

Dus je hebt absoluut een punt, dat ga je niet meer wegkrijgen. Maar ik hoop wel dat hij een hele mooie ballonvaart neemt ofzoiets. In een Mand."

Heb je ook al contact gehad met meneer Strik over deze actie? 

"Nee, hij weet van niks. Ik heb dit gewoon spontaan bedacht, want ik word er schijtziek van.

Ik heb al dat mensen op feesten naar me toe komen en zeggen ‘oh je bent mijn jeugdheld van Rembo & Rembo’. Dat is wel aardig, maar ik ben gewoon op een feestje. Laat me fucking met rust. Maar ik heb er nog bewust voor gekozen om iets in de media te doen. Die man heeft één filmpje gemaakt en overal waar hij komt roepen mensen Mand. 

Misschien wil hij dit geld wel niet hebben en dan wordt het allemaal teruggestort naar de mensen. Misschien wordt hij wel heel boos omdat het weer extra aandacht oplevert voor Mand. Dan krijg ik dat weer over me heen. Maar alles wat boos is kan ook weer worden goedgemaakt, dus dat is ook weer leuk. Gaan we daar weer een crowdfundactie voor oprichten.

Een heel lang verhaal, dit interview. Maar je kan het ook gewoon samenvatten in één woord. STORT. Met een uitroepteken."

Wat anderen nu lezen