Makers Urk! onthullen hoe moeilijk het was om serie te maken: 'Werden soms weggesnauwd'

Fans van de reallifesoap Urk! kunnen vanaf vanavond hun hart ophalen, want dan start een nieuwe reeks over de markante dorpsbewoners van het gelijknamige vissersdorpje in de Noordoostpolder. Veronica Superguide sprak een tijdje terug met de makers van alweer het elfde seizoen.

Urk!
© SBS6

Kapper Teun Föhn, ‘Ap Kebab’, tweelingzussen Gerda en Mathilde en wat dacht je van inmiddels single moeder Greetje? De vaste kijker van de SBS6-serie Urk! weet na al die seizoenen haast meer over deze mensen dan hun eigen vrienden. Een aantal sleutelfiguren wordt in de reallifesoap dan vaak al jaren gevolgd op verschillende momenten in hun leven. Het is een tv-format waar bedenker en producent Ruud van Egmond eerst twee jaar mee rondliep. “Het is lastig om in een samenleving als Urk te komen. Als je niet van daar komt, beschouwen ze je vaak als een vreemde. Voor mij dus een mooie uitdaging om deze mensen te portretteren en hun warme kant te laten zien.”

Vooroordelen over Urk

In 2019 begon Ruud, ook producent van Het Blok, Waar is de Mol, Samenwonen en het recente Corsokoorts in Sint Jansklooster, met zijn vrouw Marije aan de docusoap. En hoewel het éérst een ander format moest worden – “ik dacht aan een serie over meiden die een leven buiten Urk wilden opbouwen – gooide Ruud, zelf afkomstig uit het nabijgelegen Kraggenburg, het over een andere boeg. Dat begon met een ontmoeting met Urker-tweeling Gerda en Mathilde. “Ook Teun was lokaal een bekende en daarna ben ik de casting gaan uitvouwen.” Lachend: “Talpa was sceptisch – er zijn veel vooroordelen over de dorpsbewoners – maar mijn vrouw en ik staan erom bekend dat we enorm volhardend zijn. Gelukkig hadden ze snel door dat mensen júíst op deze serie zitten te wachten.”

Het was overigens niet alleen Talpa die moest wennen aan het idee, ook de Urkers zelf waren geen fan van de camera’s. “Ze leven echt in hun eigen ‘dorps’ bubbel en maken zich alleen druk om wat de buurvrouw vindt.” Dat de dorpelingen niet altijd dol zijn op pottenkijkers, weet ook Ruud’s vrouw Marije. “Het heeft heel wat voeten in de aarde gehad om te mogen draaien: we werden eerst soms weggesnauwd. Dat is nu gelukkig niet meer het geval, ik denk dat Urk ook ziet wat de serie heeft gebracht: het toerisme is flink toegenomen.”

In de Bible Belt gebeurt meer dan we denken

Dat de standvastigheid van het echtpaar ergens toe heeft geleid, blijkt uit het grote succes van Urk! Wekelijks stemmen meer dan een miljoen kijkers af op de serie. Marije heeft wel een idee waarom. “Mensen weten maar weinig van Urk, dus intrigeert het vermoedelijk. Ze krijgen een kijkje in de keuken.” Ruud: “In de Bible Belt gebeurt meer dan we denken. Ze gaan áltijd door op moeilijke momenten in hun leven, dat is toch anders dan bij veel Randstedelingen. Omdat het dorpje ooit een eiland was, hebben ze wat met de overheid te stellen gehad, die wilde de vissers eigenlijk weghebben. Niet opgeven zit dus in hun DNA. Al waken Ruud en Marije ervoor om hun productieteam er bij relletjes in het dorp op uit te sturen. “Dan moet je daar niet zijn, want daar zitten ze niet op te wachten. Maar gelukkig zijn er genoeg leuke momenten om te draaien.”

Als Mathilde een nieuwe kinderwagen gaat uitzoeken bijvoorbeeld, of wanneer Tony en Derre de zonnepanelen schoonmaken. De producers zijn er dan als de kippen bij. “Het is leuk om die herkenbaarheid te tonen in het leven van hardwerkende mensen”, vertelt Marije. Volgens haar man zitten we in het tv-tijdperk van de normale mens. “Mensen zijn wel echt klaar met de gekkies.”

Niets is doorgestoken kaart

In het filmproces is er, in tegenstelling tot bij veel andere realityseries, niet gekozen voor interviews achteraf. Na het tweede seizoen van Urk! maakten Ruud en Marije bewust deze keuze om zo voor puurdere tv te zorgen. De twee ‘trainden’ de castleden het ronde verhaal te vertellen. Ruud is van mening dat het constant zoeken naar quotes bij programma’s als B&B Vol Liefde een overdaad kan zijn. “Het is een manier van televisie maken dat bij formats heel goed werkt, zoals bij Expeditie Robinson. Bij ons is dat anders: zo hebben wij scènes waarbij er altijd minimaal twee mensen aanwezig zijn en er een dialoog plaatsvindt. Niets is doorgestoken kaart.”

De tekst gaat verder onder de afbeelding

Greetje Urk
© SBS6

Door wie wordt Urk gemaakt?

Het is daarbij volgens de producenten noodzakelijk om in een klein teamverband te werken, zodat de castmembers steeds dezelfde productiemensen zien. Zo is er een redacteur/verslaggever die de cast heel goed kent en een vaste camjo die het werk al heel lang doet. Maar als er een keer een tekort in het team is, springt het echtpaar graag bij. “Zo had ik onlangs op een zaterdag de camera op mijn nek en had ik Marije en naast me voor de regie.” Achter de schermen werken er fulltime editors, een eindredacteur en een producer aan Urk! mee. Er is ook iemand in dienst voor de voormontage: alles moet immers van tevoren bekeken worden.

De pantoffels staan klaar

De dorpelingen zijn na al die jaren inmiddels wel gewend aan de vertrouwde cast. “De pantoffels staan vaak al klaar als we komen”, lacht Marije. “Urkers zijn hele propere mensen, dus je draagt geen schoenen aan in huis.” Marije laat weten dat het niet zo is dat zij alleen maar iets komen halen van de cast. “Tijdens de scheiding van Greetje hing mijn vrouw ieder weekend met haar aan de lijn.” Daarbij werd ook veelvuldig overlegd wat er wel en niet gefilmd kon worden. Marije: “Nog dezelfde avond dat Gré en Jan uit elkaar gingen, belden ze ons. Je kan ervoor kiezen het niet te vertellen aan de kijker, maar ze vonden het belangrijk eerlijk te zijn.” De maker voegt daaraan toe dat castmembers een keuze hebben bij zulke heftige gebeurtenissen als een scheiding of miskraam. “In principe hebben we niet de afspraak dat de Urkers de uitzendingen eerst mogen bekijken, maar bij speciale momenten is dat wel zo."

Hoe lang kan Urk nog door?

En hoewel we vanaf vandaag het tweede deel van seizoen 10 kunnen bewonderen, zijn de opnames voor seizoen 11 alweer in volle gang. Aan stoppen met de serie denken de producenten absoluut nog niet. “Er zijn nog genoeg familielijnen binnen de huidige cast die we nog niet hebben aangesneden”, concludeert Ruud, die denkt minimaal nog drie jaar door te kunnen. “De één gaat scheiden, de ander krijgt een kind en weer een ander heeft een nieuwe liefde.” Zo hebben ze jarenlang de toen nog losgeslagen tweeling gevolgd die op de tafels stond en inmiddels de wilde haren verruilde voor het gezinsleven. “De personages zitten in de harten van de kijkers.”

Urk! kijk je iedere dinsdag rond 20.30 uur op SBS6.

Luister hieronder naar B&B Vol Liefde 2024: De Nabeschouwing. Dé podcast die elk week de nieuwste, ongemakkelijkste en meest spraakmakende B&B Vol Liefde-afleveringen met je doorneemt!