Superguide logo

Hoe Megalopolis, de bizarre flop van Francis Ford Coppola, tot stand kwam: 'De film is geworden zoals ik wilde'

Maar liefst 40 jaar werkte Coppola aan het dystopische Megalopolis. De film, die hij zijn passieproject noemt, zou de wereld op z'n kop moeten zetten. Nou, dat doet het! Maar of de regisseur daar echt zo blij mee moet zijn?

Door Merel van Baal
Adam Driver as Cesar Catilina in Megalopolis. Photo Credit: Courtesy of Lionsgate
© Courtesy of Lionsgate

“Het was een combinatie van blijdschap en opluchting”, aldus de 85-jarige Francis Ford Coppola over de zeven minuten durende, staande ovatie waarmee zijn levenswerk Megalopolis werd ontvangen tijdens het filmfestival in Cannes. Maar wat hij op dat moment niet weet, is dat er in de zaal naast hem ook luid boegeroep te horen is. Misschien is dat wel de beste manier om Megalopolis te omschrijven: een film die voor verdeeldheid zorgt. Is dit passieproject een waar meesterwerk of een complete mislukking?

Waar gaat Megalopolis over?

Megalopolis is, dankzij de bizarre combinatie van citaten uit Hamlet en Marcus Aurelius, een voice-over die mijmert over tijd, flamboyante nepo-baby’s die losgaan in het uitgaansleven en een verhaallijn die zweeft tussen Shakespeare en een koortsdroom, niet eenvoudig uit te leggen. Maar we doen toch een poging: Cesar (gespeeld door Adam Driver) is een genie met wilde ideeën over de toekomst. Zijn futuristische visie wordt echter tegengewerkt door de burgemeester (Giancarlo Esposito), wiens dochter (Nathalie Emmanuel) toevallig ook Cesar’s geliefde is. Terwijl zij ruziën over de toekomst van de wereld, komt het volk in opstand. “Een Romeins epos dat zich afspeelt in het hedendaagse Amerika”, zo omschrijft Coppola de film.

Levenswerk

De regisseur is al sinds de jaren 80 bezig met deze film. Het is zijn levenswerk, een echt passieproject, aldus Coppola. Maar niet iedereen was even overtuigd van zijn visie. Het zou uiteindelijk veertig jaar duren voordat de film werkelijkheid werd. Dat betekende schrijven, herschrijven, casten, hercasten en vooral: smeken om financiering. Toen niemand bereid bleek het project te steunen, financierde Coppola de film uiteindelijk zelf, voor een duizelingwekkende 120 miljoen dollar.

De tekst gaat verder onder de trailer van Megalopolis

'Geld verdampt'

Om dat bedrag bij elkaar te krijgen, verkocht hij een deel van zijn wijngaard. “Het kan me niet schelen. Ik heb nooit om geld gegeven”, reageert Coppola op de vraag of hij het zelf niet érg spannend vindt. “Een van de redenen dat ik geld had om dit te doen, is omdat ik in 2008, tijdens de financiële crisis, 20 miljoen dollar leende om een wijngaard te bouwen waar kinderen iets konden doen terwijl hun ouders wijn drinken. En dit absurde risico van 20 miljoen dollar creëerde een plek die nu elke wijngaard wil namaken. Dus ik nam dat geld, dat ik zonder dat risico nooit had gehad, om in deze film te steken. En mijn kinderen, zonder uitzondering, hebben geweldige carrières zonder mijn fortuin. Ze hebben dat niet nodig. We redden het prima. Geld doet er niet toe. Wat belangrijk is, zijn vrienden. Zij zullen je nooit in de steek laten. Geld verdampt.”

Relevant

Dat het zo lang duurde voordat de film op het witte doek kon verschijnen, vindt Coppola niet erg. “Mijn film is nu relevanter dan ik ooit had kunnen denken. Wat er nu gebeurt in Amerika, in onze democratie, is precies hoe Rome duizenden jaren geleden zijn republiek verloor. Er is een parallel tussen Rome toen en Amerika nu.”

Financiele flop

Hoewel Coppola zelf rotsvast in zijn werk gelooft, lijken critici – en het publiek – het niet met hem eens te zijn. De film komt in december pas uit in Nederland, maar verscheen in september al in Amerika. Daar bracht de film slechts 7,5 miljoen dollar op. Financieel gezien een complete flop. Is de ooit zo gevierde regisseur totaal de weg kwijt? Of zien we simpelweg niet in hoe geniaal Megalopolis is? Toegegeven, films van Coppola die nu als meesterwerken worden beschouwd, werden ook niet direct als zodanig herkend. Zo werd Apocalypse Now (1979) gemengd ontvangen door critici. Waar sommigen schreven over een meesterwerk, waren er ook negatieve recensies. Zo noemde het vooraanstaande Time Magazine de film “intellectueel leeg.” Uiteindelijk zou de film uitgroeien tot een van de grootste successen van de regisseur. Of Megalopolis datzelfde lot heeft, zal moeten blijken.

Geen spijt

Maar ondanks dat de film mogelijk een financiële flop is, heeft de regisseur geen spijt. “De film is geworden zoals ik vind dat hij moest zijn,” zegt hij. “Er zijn zoveel mensen die, als ze sterven, zeggen: ‘Ik wou dat ik dat had gedaan.’ Als ik sterf, heb ik dit mogen doen. Ik heb mijn dochter een Oscar zien winnen, ik heb wijn gemaakt, en ik heb alle films mogen maken die ik wilde.”

Megalopolis draait vanaf 5 december in de bioscoop

Wat anderen nu lezen