Hoe ethisch is het documenteren van vallende BN’ers? ‘Ferry Doedens-docu is uitbuiting'

Er waait een nieuwe trend door Nederland. De iemand-uitbuiten-en-doen-alsof-er-een-goede-reden-behalve-geld-voor-is-trend. Toegegeven: de naam is niet zo catchy. Niet zo lekker bekkend als de Prime Video-docu Ferry Lost. Maar die titel dekt dan ook perfect de lading. Ferry Doedens is verloren. Hij verliest zijn baan, zijn geld, zijn nachtrust, zijn familie - en dat allemaal door die ene allesverslindende ziekte: verslaving.

Geen cameraploeg, maar professionele hulp

Toen de makers Ferry en zijn toenmalige manager benaderden, ging het nog niet eens zo slecht. Het idee: een documentaire over een acteur die zichzelf opnieuw wil uitvinden. Op zoek naar passie in het leven. Zingeving. Richting. Maar al snel veranderde het verhaal. Ferry kwam te laat. Verdween dagenlang van de radar. Bazelde over crypto. Zag er steeds slechter uit. En toch bleven de camera’s draaien.

Niemand die dacht: misschien heeft deze man geen cameraploeg nodig, maar professionele hulp. Waarom eigenlijk niet? Volgens Prime Video omdat zij het “belangrijk vinden dat deze verhalen verteld worden, ook wanneer ze de realiteit tonen dat persoonlijke groei zelden een eenduidig begin en einde kent.”

Prachtige woorden. Echt waar. Bijna poëzie. Maar ook complete bullshit.

Ik zie die vergaderkamer al voor me van productiehuis Fish Fish – u weet wel, die van ex-soapie Sascha Visser die zich inmiddels heeft gespecialiseerd in gevallen-BN’er-docu’s. Serieuze blikken. Handen gevouwen op tafel. “Jongens, het gaat niet goed met Ferry. Maar wij zijn documentairemakers. Wij móéten blijven filmen. Dit is belangrijk. Maatschappelijk relevant.” En ondertussen, in hun hoofd: kassa. Ze weten dondersgoed dat ze goud in handen hebben. Een vallende BN’er, live vastgelegd. Rauwer wordt televisie niet. Uitbuiting eerste klas.

Eva van de Wijdeven

En deze trend blijft overigens niet bij uitbuit-docu’s. Privé-hoofdredacteur Evert Santegoeds knalde doodleuk schrijnende foto’s van actrice Eva van de Wijdeven - momenteel dakloos – op de cover van zijn roddelblaadje. Volgens Santegoeds hoopte hij dat de foto’s “iets los zouden maken in het land”. Dat we met z’n allen in actie zouden komen. Ohja, ik was even vergeten hoe barmhartig Evert altijd is geweest. Wat nobel. De oplagecijfers zullen er vast helemaal niets mee te maken hebben. Ach, zolang mensen in de wachtkamer van de tandarts maar dit roddelblad oppakken in plaats van de Story, toch?

Laten we alsjeblieft ophouden met doen alsof dit barmhartigheid is. Alsof dit journalistieke plicht is. Alsof dit maatschappelijke betrokkenheid is. Dit is sensatie. Riooljournalistiek. Onmenselijk. Niemand maakt beelden van iemand op z’n dieptepunt om die persoon te helpen. Je doet het omdat ellende verkoopt. Omdat afglijden kijkers trekt. Omdat menselijke brokstukken nu eenmaal lekker scoren. Je bent als maker niet veel beter dan iemand die foto’s maakt bij een auto-ongeluk.

Consent

RTL Nieuws vroeg reality-tv-psycholoog Geert Nagel Joseph nog of het verantwoord is om iemand midden in een verslaving te documenteren en dat uitzenden voor een miljoenenpubliek. Zijn antwoord: “Dat blijft een ingewikkelde vraag waar je pas over tien jaar antwoord op kunt geven.”

Misschien he, heel misschien, moeten we deze simpele richtlijn gaan volgen: Als je niet zeker weet of je iemand helpt - of hem juist verder kapotmaakt - moet je misschien gewoon de camera wegleggen. En eerst mens zijn. Daarna pas maker. En voor iedereen die nu zegt  ‘Ferry heeft zelf toestemming gegeven’: iemand kan onder invloed nooit consent geven. Een les die Hilversum blijkbaar nog moet leren.

Ferry Lost is nu te zien op Prime Video

Mis niets: luister elke dag naar de podcast Winter Vol Liefde 2026: De Nabeschouwing, je dagelijkse vangnet ná de uitzendingen!