Gaat Spoorloos nog wel door na onthulling over ‘mismatches’?

Derk Bolt
© Stijn Ghijsen/KRO-NCRV

NPO 1's Spoorloos ligt enorm onder vuur nu blijkt dat meerdere mensen aan de verkeerde biologische ouders zijn gekoppeld. Wat moet er nu met het programma gebeuren? Kan het nog wel door?

Toevallig begon gisteren een nieuw Spoorloos-seizoen, waar Kees van der Spek met zijn onthulling nu een grote bom onder legt. Want als het fundament waar zo'n programma om draait - mensen herenigen met hun échte, biologische ouders - niet altijd gegarandeerd kan worden, moet je er dan wel mee doorgaan? Ja dus, zo blijkt uit een verklaring die omroep KRO-NCRV aan het AD gaf. "We zien geen reden om het huidige seizoen stop te zetten."

Wat gaat er nu gebeuren?

Wel gaat KRO-NCRV "plaatselijke mensen" die meewerken aan het programma Spoorloos "zorgvuldiger" screenen na het nieuws over verkeerd gematchte families. Dat laat een woordvoerder van de omroep dinsdag weten aan het ANP.

Verkeerde biologische ouders

Kees van der Spek vertelde gisteren in Jinek dat hij vanavond in zijn RTL 5-programma Oplichters Aangepakt aantoont dat deelnemers van Spoorloos aan de verkeerde biologische ouders in Colombia zijn gekoppeld. De frauduleuze Colombiaanse tussenpersoon, ene Edwin Vela, zou hebben meegewerkt aan zestien zaken, aldus Kees.

KRO-NCRV liet maandagavond in een verklaring al weten twee 'mismatches' te kunnen bevestigen. Twee andere matches zijn wel bevestigd door middel van DNA-onderzoek. De andere twaalf zaken worden onderzocht.

Netwerk

Sinds 2019 wordt bij alle zoektochten standaard DNA-onderzoek gedaan, zei de omroep ook. Daarvoor was dat dus niet zo. "Wij werken in landen met plaatselijke correspondenten, mensen die vaak een netwerk hebben in de lokale adoptiewereld. Voor het veldwerk in ver gelegen of meer gevaarlijke gebieden, huren onze correspondenten soms ook lokale mensen in die op zoek gaan. We zullen de screening van deze lokale mensen in de toekomst nog zorgvuldiger doen", voegt een woordvoerder daar dinsdag aan toe.

DNA

Maar hoe kan het eigenlijk dat er voor 2019 geen standaard DNA-onderzoek plaatsvond? "Sinds 2000 test Spoorloos op DNA. In het begin enkele keren per jaar bij gevallen van twijfel, in de loop van de tijd steeds vaker", legt een woordvoerder uit in het AD. "Vanaf 2019 testen we altijd op DNA. Voorheen was het testen op DNA nog een zeer tijdrovend proces dat voornamelijk ingezet werd bij de forensische opsporing."

Zulke DNA-onderzoeken werden op een gegeven moment ook steeds toegankelijker. "We kunnen nu vaak testen met wangslijm in plaats van bloed. Dat laatste werd bijvoorbeeld in veel Zuid-Amerikaanse en Aziatische landen niet wenselijk geacht door moeders. DNA-monsters strandden vaak bij de douane en kwamen het land niet eens uit."

Wat gebeurt er met de verkeerd gematchte mensen?

Met de mensen die verkeerd gematcht bleken te zijn, is contact. De omroep biedt "hun zo nodig en waar we kunnen ondersteuning".

Bron: ANP/Veronica Superguide