Frans Bauer heeft ‘nachten wakker gelegen’ van nieuwe presentatieklus Leven Zonder Letters

Of het nu om Bananasplit gaat of om zijn reallifesoaps: met Frans Bauer kun je lachen… Maar nu even niet. In Leven Zonder Letters volgt de zanger mensen die, net als zijn eigen ouders, laaggeletterd zijn. “Normaal gesproken lezen ouders hun kind voor. Bij mij was dat andersom.”

Door Thomas Braun
Frans Bauer
© NL Beeld / David Heukers

Zo’n 2,5 miljoen Nederlanders zijn ‘laaggeletterd’, wat betekent dat ze moeite hebben met lezen en schrijven. Terwijl ons land razendsnel ‘digitaliseert’ worden er voor deze mensen heel wat deuren dichtgeslagen. Frans trekt zich het lot van deze mensen enorm aan. “Als je naar een bank wil gaan om je zaken te regelen, loop je tegen een dichte deur”, weet de zanger. “En de pinautomaat sterft uit. Je bent dus veroordeeld tot de computer en als je niet kunt lezen, heb je dan een enorm probleem.”

Niet alleen

Voor Leven Zonder Letters volgde Frans verschillende laaggeletterden die hun situatie proberen te verbeteren. “Mijn beide ouders konden niet goed lezen en schrijven, totaal niet. En omdat ik zelf een kind heb dat dyslectisch is, ben ik meer begaan met dit onderwerp dan welke artiest ook. Aan deze mensen willen we laten zien: je bent niet alleen en nooit te oud om te leren.”

Hele dag lezen

Frans zelf werd door zijn ouders enorm aangemoedigd om goed te leren, en moest zijn eigen ouders ook regelmatig helpen met lezen. “Dan las ik als negenjarig jongetje een brief voor van de Belastingdienst, waar ik niets van begreep. Of ik las ondertiteling voor, van series als Dynasty en Falcon Crest. Daardoor werd ik goed in lezen, want ik was er de hele dag mee bezig. Voor mijn ouders was dit een heel gevoelig iets. Ik ben ook nooit met ze naar het buitenland geweest, want als je geen verkeersborden kunt lezen, hoe kom je dan in Parijs? Mijn kinderen betrappen mij er ook weleens op dat als we in een restaurant zijn, ik meteen de kaart ga voorlezen. Dat zit er zo ingebakken.”

Slapeloze nachten

De schaamte die laaggeletterden soms voelen hakte er flink in bij de sympathieke volkszanger. “Ik heb echt nachten wakker gelegen. Ik heb bijvoorbeeld een man uit Groesbeek ontmoet die als kind niet mee kon komen op school en gruwelijk werd gepest, waarna hij negen jaar lang dagelijks het bos in is gevlucht en een kuil groef om zich daarin te verstoppen. Dat zijn pijnlijke verhalen.” 

Reik je hand uit

Met Leven Zonder Letters hoopt hij andere mensen te laten zien dat het nooit te laat is om te leren lezen. “Al die mensen die met ons hebben meegedaan zeggen: had ik dit maar eerder geweten en gedaan. Ik wil mensen behoeden voor een leven vol onvervulde wensen en ambities. Als er mensen thuis zitten die die stap nog niet durfden te wagen, dan hoop ik dat hun omgeving ze na het zien van het programma gaat motiveren om dat tóch te doen. Potverdorie, reik je hand uit en zorg ervoor dat al die mensen over hun schaamte en angst komen. Soms heb je in het leven gewoon wat hulp nodig van de mensen om je heen.”

Leven Zonder Letters is vanaf 30 oktober te zien op NPO 1, vanaf 21.25 uur. Op 8 november start óók het programma Duidelijke Taal, waarin o.a. Loes Luca een groep laaggeletterde Rotterdammers op de voet volgt.

Dit verhaal verscheen eerder in Veronica Superguide. Nooit meer iets missen? Sluit dan snel een voordelig abonnement af!

Luister hieronder naar Veronica Superguide kijkt Boer zoekt Vrouw, dé podcast die elke week een rondje langs de boerenvelden maakt zodat je op de hoogte blijft van álles rondom BzV!