De Familie Meiland in Marble Mania: een dubbele kijkcijferhit!

Veronica Superguide logo
Veronica Superguide logo
De Familie Meiland in Marble Mania: een dubbele kijkcijferhit!
TV

De kijker is koning: wat zeggen kijkcijfers nog?

|
|

Laatste update:

Geschreven door:
Redactie

Kijkcijfers. Ze bestaan nog en televisiemakers doen alsof hun beeldbuisleven ervan afhangt. Maar is dat laatste wel terecht? Wat zeggen die cijfers nog, nu iedereen tv-programma’s op allerlei manieren volgt? Neem alleen al het zogeheten ‘uitgestelde kijken’, dat van een flop in een paar dagen tijd een topper kan maken.

Als John de Mol in interviews wordt gevraagd naar de definitie van een goed, succesvol tv-programma, dan valt vroeg of laat het woord ‘kijkcijfers’. “Als die slecht zijn, dan kun je maar beter bij mij uit de buurt blijven”, zei De Mol vorig jaar nog bij Omroep Max, waar hij aanschoof voor de start van knikkershow Marble Mania.

Hoe relevant zijn kijkcijfers nog, anno 2022? We leven in dynamische tv-tijden, waarin we programma’s terugkijken, vooruitkijken en kunnen bekijken via streamingsdiensten. Dat levert soms opvallende resultaten op. Neem De Luizenmoeder, de comedyserie op de fictieve basisschool De Klimop. Naar de eerste aflevering keken er ‘slechts’ 744.000 mensen lineair, een aantal dat binnen een week ruimschoots werd verdubbeld tot bijna 1,6 miljoen; kijkers die het programma uitgesteld terugkeken. Of Wie is de Mol? van 16 januari 2021, waar 2,5 miljoen mensen op afstemden. In de rebound kwamen daar nog eens bijna 1,7 miljoen kijkers bij, waarmee deze Wie is de Mol?-uitzending vorig jaar het meest uitgesteld bekeken programma van Nederland was.

Onderbelicht fenomeen 

“Het is een wat onderbelicht fenomeen”, zegt RTL Boulevard-verslaggever Joost Maiburg, die zich dagelijks bezighoudt met kijkcijfers. “Natuurlijk zijn de kijkcijfers van de dag na een uitzending nog wel relevant, want het laat zien of een programma scoort of niet, maar het aantal ‘terugkijkers’ wordt steeds groter.” In 2016 lag het aantal uitgestelde kijkers (mensen die een programma binnen zes dagen terugkijken) nog op 6,9 procent, vorig jaar was dat al 17,2 procent.

Luister ook onze podcast Bankplakkers, met kijktips en het laatste nieuws! Te luisteren via SpotifyApple Podcasts en andere populaire podcast apps.

Daar komt ook nog eens de opkomst van streamingsdiensten bij. Presentator Dennis van der Geest moest zich eerder dit jaar nog verdedigen voor de ‘slechte’ kijkcijfers van zijn Million Dollar Island, die zo rond het half miljoen schommelen, maar als we daar de uitgestelde kijkers en de kijkbuisliefhebbers van Amazon Prime bij optellen, dan komen daar misschien wel een paar honderdduizend kijkers bij. En dat is niet slecht. Zeker niet voor SBS6.

“Het is één grote cijferbrij geworden”, ziet mediadeskundige Ron Vergouwen. “Vroeger had je alleen een kijkcijfer. Toen kreeg je ook een waarderingscijfer en nu kun je bijna per minuut kijken hoe een programma scoort voor elke doelgroep, waarbij de ‘commerciële doelgroep’ voor veel omroepen het meest interessant is.”  

Het gevolg van de potpourri van aanbod? “Dat je steeds vaker je eigen tv-avond samenstelt”, meent Maiburg. “Tussen zes en half negen kijk ik nog wel live, omdat er dan veel actualiteit is, maar na half negen word ik een soort tv-baas met overal series en programma’s. Dat scheelt een hoop reclame. Married at First Sight duurde op tv anderhalf uur, maar op Videoland ben je binnen een uur klaar.”

Pakje boter

Videoland kunnen we inmiddels een succes noemen. Vorig jaar augustus verscheen een ronkend persbericht, waarin jubelend werd gemeld dat de streamingsdienst de grens van een miljoen leden had doorbroken. “Ik vond het wel een slimme zet dat RTL met Videoland is gestart”, zegt Maiburg. “Het is volgens mij ook de reden dat RTL en Talpa Network willen fuseren - om zo tegenwicht te bieden aan die grote Amerikaanse partijen.” Amerika is veruit de grootste aanbieder van streamingsdiensten, zoals Netflix, Amazon Prime, Disney+ en HBO Max.

Ook Vergouwen snapt de fusieplannen van RTL en Talpa Network. “Los van elkaar slaan ze nog geen deuk in een pakje boter, en Nederland is natuurlijk ook maar een kleine vis in de vijver, maar samen kunnen ze echt iets betekenen.” Dat ziet ook RTL-directeur Sven Sauvé. “We willen vol inzetten op Nederlandse programma’s”, liet hij bij RTL Nieuws weten over de plannen. Op die manier moet de streamingsdienst Videoland versterkt worden.

Ook ‘kassiekijker’ Vergouwen, elke zondag te horen bij De Perstribune (NPO Radio 1), ziet zijn mediaconsumptie steeds meer versnipperen. “We kijken steeds minder lineair, ook ik”, merkt hij. “Ik kijk nog wel live, zoals nieuws, sport en evenementen als het Eurovisie Songfestival, maar zeker later op de avond maak ik vaak een zap-rondje. Een talkshow als Beau kijk ik meestal vertraagd terug.” De versnippering heeft ook gevolgen voor de definitie van succesvolle tv, denkt Vergouwen. 

Vroeger scoorden late night-talkshows als Pauw & Witteman en Barend & Van Dorp steevast ver boven de miljoen kijkers, nu mogen Jinek, Beau, Vandaag Inside en Op1 al blij zijn als ze iets meer dan de helft hebben. Talkshows worden bovendien relatief weinig teruggekeken. Maiburg: “Daar komen vaak maar tien- tot dertigduizend kijkers bij, omdat een item over de oorlog in Oekraïne al snel achterhaald is. Dat ga je zes dagen later niet nog eens terugkijken.” De toekomst in het tv-landschap? “Ik zie het aanbod eerlijk gezegd alleen maar groter worden”, voorspelt Vergouwen. “Net als de cijferbrij.”

Paddenstoelen

De vraag is natuurlijk ook: waarom schieten die streamingsdiensten tegenwoordig als paddenstoelen uit de grond? Het antwoord is eenvoudig: ping-ping. Door exclusieve content aan te bieden waar kijkers graag voor willen betalen, stijgen de inkomsten. Maar omdat streamingsdiensten geen kijkcijfers publiek maken, is het lastig om te beoordelen of een programma ook daadwerkelijk succesvol is of niet

“Videoland roept vaak dat Mocro Maffia, wat exclusief voor hen wordt gemaakt, zo succesvol is”, schetst Vergouwen. “Ik ben ook wel geneigd dat te geloven, maar niemand weet hoeveel mensen er nou precies naar kijken. Dat maakt het voor mij als mediajournalist ook wel lastig. Soms scoort een programma over het algemeen niet goed, maar wél bij de commerciële doelgroep, waardoor dat aspect helemaal uitvergroot wordt.”

Enfin, terugkomend op De Mols knikkershow Marble Mania: naar de eerste aflevering, waarin de oud-voetballers Wesley Sneijder, Ronald de Boer en Giovanni van Bronckhorst met elkaar de strijd aangingen, keken lineair liefst 1,4 miljoen mensen, een aantal dat later opgevoerd werd met een half miljoen uitgesteld kijkers. Prima score anno 2022! 

Tekst: Jan-Cees Butter

Dit artikel is afkomstig uit de nieuwe Veronica Superguide, die nu in de winkel ligt. Nooit meer iets missen? Neem dan snel een voordelig abonnement!

Lees verder